Başlangıç Seviyesi Japonya

Sondan Başlıyorum:

Japonya bir paradoks ülkesi… Herşey ama her şey iki ekstrem uçta salınımda!

Bir yanda materyalizm ve kapitalizmin merkezindesiniz. Etrafınızdaki her şey sizi alışveriş yapmaya yönlendiriyor. Başta o mükemmeliyetçi Japon kalitesi! Bu kaliteye bu fiyat diye başlıyorsunuz hayret etmeye. Ne cins ürün aldığınızın önemi yok; kozmetikten teknolojiye, yiyecekten tekstile kadar. Elinizi neye atarsanız her tüketim maddesinde Japon çalışma ahlakının bir sonucu, mükemmellik arayışı var. Neredeyse her şey matruşka bebekleri gibi tek tek paketli üstelik! Mesela şekerleme almaya kalkarsanız büyük paketin içinden tek tek paketlenmiş minik paketler çıkıyor. Ve bu neredeyse çoklu her üründe böyle.

Öte yanda Tokyo gibi hızlı akan, dinamizm ile neredeyse vızıldayan bir şehrin göbeğinde aniden karşınıza yeşillik bir alan çıkıyor. Oralarda bir yerde devasa veya daha insanı bir “Tor” yani tapınak dış kapısı oluyor. Kendinizi içerideki sakin merkeze doğru çekiliyor buluyorsunuz. Aman dikkat! Tapınak kapılarının içinden geçmiyoruz! Buralar ölüm ile yaşamın sınırlarını temsil ediyor çünkü. Kapının bir tarafından içeri süzülüyorsunuz. ve birden sanki bambaşka bir dünyadasınız… Doğanın ihtişamı ve özenle bakılan bahçelerin büyülenerek yürüyorsunuz; huzur ve maneviyatın kalbine bir yolculuk. Kutsal alanların enerjisi sizi sarmalıyor. Manevi tarafınız güçlü olmasa bilr burada dua etmiş, dilek tutmuş, yakarmış ya d kutlama yapmış binlerce ruhun izi sizi mutlaka etkiliyor. Ya da bahçede iki sevgiliyi temsil eden yüz yıllar ağaçların heybeti.

İnsanlar da aynı iki ucun arasında gibi… Kimi geleneksel kıyafetleriyle başka bir yüzyıldan kalma dolaşırken; kimi çizgi romanlardan / mangalardan fırlamış gibi. Kimi klasik takım elbiseli beyaz yakanın sözlük resmiymişçesine giyinmiş; kimi hiphop klibi çekiminden gelirmişçesine. Ama ne olursa olsun, eski veya yeni bir akımın tarzı farketmez; herkeste bir özen, nizami, jilet gibi keskin bir itina.

Okuduğum, izlediğim, bildiğim kadarıyla iç dünyalarında bu paradoks var… Modern yaşamın temsili gibi duran görüntünün altında aşırı tutucu, hatta yobaz denilebilecek bir yaşantı yatıyor. Toplumsal hayatın geleneksel arka yüzünde kadının neredeyse adı yok. Bireyselleşmenin doruk noktasında, bu özgürlüğün prangası gibi yalnızlıklarını sırtlarında taşıyorlar. Tokyo’daki oyun mekanlarındaki trajikomik eğlenceler, Osaka sokaklarında rastladığımız saatlik eşlikçiler bunun sadece birer örneği. İş ahlakı denildiğinde dünyanın bir numaralı örneği ülkede bireysel ölçekte psikolojik rahatsızlıklar, taşkınlıklar, ekstrem cinsel dünyalar rekor kırıyor.

Tabi bu maskelerin ardındaki yaşamı ben şahsen görmedim. Sadece Japon kültürünün hem tarihi hem güncel izlerinden okuduklarım bunlar. Bu yüzden dışarıdan hayranlıkla izlediğim; ama içinde olmak istemeyeceğim bir dünya. Ziyaretçi olmak için şahane, yaşamak için zor bir ülke! Yani sonuçta yine giderim; üstelik görecek daha çok şey var. Hatta uzun da kalırım ve kendi başıma da seyahat edebilirim. Çünkü aşırı güvenli ve her şey sistematik; hem de artık ceplerimizde akıllı çevirmen makineler var. Tokyo metrosunu çözdüysem herşeyi çözerim diyorum! Ama eninde sonunda evime dönerim ile bitiriyorum.

VLOG: Japonya gezimin tüm atmosferini, sokak seslerini ve renklerini hazırladığım vlog üzerinden izleyebilirsiniz: 👉 Japonya Gezisi Vlog – YouTube

Hazırlık & İlk İzlenimler

Yıllardır hayallerimi süsleyen bir destinasyon Japonya… Üniversite yıllarımda mimar Tadao Ando hayranlığım ile başlayan, çizgi sinema ve manga dünyasına dalarak devam eden, gastronomisini keşfedince pekişen, Hayao Miyazaki ile aşık olduğum sanatının zenginliğini gördükçe derinleşen, Haruki Murakami ile boyut değiştiren; zamanla kültürünü okudukça, izledikçe, öğrendikçe büyüyen bir merak benimki.

Tur Seçimi ve Yaklaşım: Normalde seyahatlerde kendi planlarımı yapmayı sevsem de Japonya’ya kendi başıma gitmeye yıllardır cesaret edememek beni ilk adımı bir turla yapma kararına götürdü. Ve hedeflediğim yerler ve kültürel içerik açısından fiyat performansı en yüksek gözüken Ejder Turizm’in 10 günlük yoğun programıyla yola çıktım. Stratejim, turla seyahat etmenin lojistik konforunu kabul edip, içerideki boşlukları ve serbest zamanları kendi “nokta atışı” keşiflerimle değerlendirmek idi.

Zamanlama: Çoğu turist Japonya’ya gitmek için kiraz çiçekleri mevsimini seçiyor. Ben ise hem önceliğim kültürel miras olduğu için hem de fiyat / performans açısından Mayıs ayını tercih ettim. Tabii ki bu kişisel bir yönelim; biraz neye daha çok meraklı olduğunuzla ilgili. Ama bence Japonya her mevsim gidilesi bir yer. Mesela şimdi o muhteşem bahçelerdeki sonbahar renklerini merak ediyorum. Ya da hiç gitmediğim pudra gibi yumuşacık karlı dorukları olan dağları. Ya da güneydeki balıkçı kasabaları. Nasılsa birden fazla ziyareti hak ediyor diyerek bulduğum en kolay yerden başladım.

Program: Rota ve Şehirler (10 Günlük Hızlı Çizgi)

Blog Formatı Notu: Fas yazımda yaptığım gibi, tur programında olan yerleri MAVİ, tur dışına çıkıp kendi insiyatifimle keşfettiğim /gezdiğim yerleri BORDO renkle işaretliyorum. Yanlarına da kişisel derecelendirmelerimi (***) ekliyorum.

Tokyo & Çevresi

Asakusa Tapınağı (Senso-ji) & Nakamise Caddesi ** Tokyo’nun en eski Budist tapınağı. Nakamise’deki o renkli sokak lezzetleri ve geleneksel dükkânlar arasında ilk Japonya hissi.

Ginza Caddesi *** Modern yaşamın şık yüzü ve alışverişin merkezi.

Meiji Jingu: ***** Tokyo’nun kalbinde dev bir bahçede muhteşem bir tapınak, kraliyet tapınağı imiş.

Tokyo Ulusal Müzesi: ***** Japon geleneksel sanarı ve kültürünün tam bir zaman çizgisi ile en güzel örneklerini görmek için mükemmel bir seçim.

Shibuya Scramble Crossing:**** Ünlü çoklu kavşak ve yaya geçitleri
Japanime Art Gallery Tokyo: *** Japon anime ve amnga sanatıyla ilgili minik bir galeri
Akihabara **** Teknoloji ile örülmüş bir modern yaşamın kalbi, gece anime hayatı, neon denizleri, tüketim ve alt kültürün Tokyo’daki çılgın merkezi.
Itoya Kırtasiye (Ginza) ***** Benim gibi kırtasiye meraklıları için kat kat uzanan bir tasarım ve kağıt tapınağı.
Fuji Dağı (5. İstasyon), Kawaguchi Gölü & Oshino Hakkai Köyü ******* Fuji’nin eriyen kar sularından beslenen o berrak göletler ve kartpostallık Fuji manzarası. Gerçekten otantik bir Japon dağ köyü deneyimi.

Tarihin İzinde: Hiroshima & Kobe

Hiroshima Barış Parkı & Atomic Bomb Dome *** Shinkansen (hızlı tren) deneyimi sonrası insanı sarsan, tarihin en dokunaklı hafıza mekânı.

Kobe & Ikuta Tapınağı *** Şinto inancının zarif torii kapıları ve sakin kent dokusu.
Kobe’de Akşam Yemeği ***** Hayatta en az bir kez yaşanması gerekli gurme deneyim

Canlı ve Lezzetli: Osaka & Nara

Osaka Kalesi & Shitennoji Tapınağı ***** Feodal Japonya’nın heybeti ve surların arkasındaki tarih.

Dotonbori & Shinsaibashi *** Neon ışıkları, ünlü Glico tabelası ve sokağın tüm enerjisi.
Nara Parkı & Todai-ji Tapınağı ******* Özgürce dolaşan kutsal geyikler ve dünyanın en büyük ahşap yapısı içindeki devasa Buda heykeli.

Nara Yerleşimi ********* Nara’da tur programından kaçamak yapıp eski başkentin sokaklarında bu tapınaktan çok daha fazlası olduğunu keşfettim. Soylu evler, saraylar, en bahçeleri ve minik tapınaklarla bezeli tapınağın arkasındaki yerleşimi kaçırmayın derim!

Japon Ruhunun Kalbi: Kyoto

Kinkaku-ji (Altın Köşk Tapınağı) ***** Göletin üzerindeki altın kaplama yansımayla tam bir estetik harikası. Ama turist mıknatısı olduğundan sakin bir nokta bulmak gerek.

Fushimi Inari Tapınağı ****** Binlerce kırmızı torii kapısının oluşturduğu o mistik tünellerde yürüyüş. Burası tam bir turist hac noktası; kapıların içinden yukarı çıkmaya çalışırken izdihamdan boğulur gibi oldum. Herkesin takip ettiği rotadan kaçtım; yukarı yan patikalardan çıktım. İnişte aynı şekilde kapılı bir yoldan iniyorsunuz zaten, dönüş rahattı.

Nishiki Pazarı ***** Kyoto’nun mutfak sokağı, taze deniz ürünleri ve yerel atıştırmalıklar. Geleneksel ürünler almak için doğru adres.
Gion Bölgesi & Geleneksel Çay Seremonisi ****** Geisha kültürünün izleri ve zamansız bir çay seremonisi ritüeli.

3. Alışveriş: Japonya’dan Ne Alınır, Nereden Alınır?

Japonya alışveriş konusunda tam bir derya deniz. Gitmeden önce aldığım tavsiyeler, bizzat not ettiğim ihtiyaçlar ve deneyimlediğim noktaları aşağıda sıralıyorum.

Mutfak & Gurme

Dashi Tozu
Katsuo-bushi (Kurutulmuş palamut rendesi)
Furikake (Pirinç çeşnisi)
Nattokinase (Fermente soya takviyesi)
Miso (Kurutulmuş yosunlu, Beyaz/Kırmızı)
Shichimi (Yedi çeşit baharat çeşnisi)
Matcha & Yeşil Çay Ürünleri: Özellikle Kyoto/Uji bölgesinden
Kurutulmuş deniz ürünleri: İnanılmaz çok çeşit var, minik yengeçlerden uskumruya, ahtapottan kalamara, deniz tarağından midyeye. Ben epey bir çeşit aldım; ama dikkat edin bazıları şekerli oluyor.
Japon Bıçağı: Bu konuyu es geçmeyin, gerçekten muhteşem bıçaklar var. Boy boy, çeşit çeşit ve kalitede; hepsi muhteşem, en ucuzu bile.

Bakım & Geleneksel

Ben kozmetik meraklısı değilim o yüzden bu konuya girmedim… Ama alanlar delice adlı!

Geleneksel Sabun (Eda markası)

Alkol & İçecek

Viski: Hakushu (+++) │ Gurme tercih
Viski: Yamazaki (+++) │ Gurme tercih
Viski: Suntory Toki (++)

Teknoloji & Kırtasiye

DJi Osmo Pocket 4
Casio Saat
Itoya Kırtasiye (Tokyo)
Akihabara Elektronik & Anime Çarşısı

Tekstil & İkinci El

Marka Bavul (Ali/Trunk modelleri)
Japon Denim / Kot ürünleri
Gelenesel Kıyafet
2. El Vintage (Yukata / Kimono) Kiyafet
Ayakkabı Asics

Zeynox’tan Ekstra Alışveriş Tüyosu:

Don Quijote (Donki) Mağazaları: 24 saat açık olan bu karmaşık mağazalar kozmetik, atıştırmalık ve teknolojik ıvır zıvırları Tax-Free (vergisiz) almak için ilk durak. Zaten turist ve de özellikle Türk dolu! Benim için fazla kalabalık ve kaotik idi. O kadar ki alışverişten soğudum!
Big Camera Mağazaları: Bu da başka bir zincir mağaza. Ama çok daha ferah ve rahat. Ben bavulumu, saatleri, viski ve macha gibi pek çok şeyi buradan aldım.

4. Yeme & İçme Deneyimleri

Sokak Lezzetleri vs. Restoranlar: Dotonbori’de dumanı üstünde tüten Takoyaki (ahtapot köftesi) ve Okonomiyaki tadımları.
Konveyör Sushi Deneyimi (Kura Sushi): Masadaki ekrandan sipariş verdiğiniz, banttan tabağın ayağınıza geldiği; fiyat/kalite performansı optimum

Geleneksel Mutfak & Set Menüler: Fuji turundaki yerel set menüler, Nishiki Pazarı’nın taze ayaküstü deniz ürünleri ve elbette Gion’daki geleneksel çay seremonisindeki zarif tatlı ikramları.
Tokyo Banana: Her yerde var… İlk bakışta bu ne yahu deyip geçtim. Sonra tadına bakınca “oha” dedirti! Her şeyde olduğu gibi tatlıda da kaliteden ödün yok.
Kobe’de Akşam Yemeği: Kobe etini duymuşsunuzdur… Buralarda yapılan servis bu etler ve çok daha fazlası ile bir lezzet patlaması yaşama fırsatı! Tavsiyem kaliteli bir mekanda, karşınızda kişisel şefinizin sunumu ile deneyimlemek. Seçtiğiniz menüye göre sebzelerden sarımsağa kadar her şey önünüzdeki mükemmel temizlikte çelik ızgarada hassas bir özenle hazırlanıyor. Biz burada yedik – Kobe Beef Steak Restaurant Royal Mouriya: https://maps.app.goo.gl/VDjXLJuT57LpuNtw7

Yiyebildiğin Kadar Deneyimi: Pek çok şehirde var; biz Kyoto’da yengeç ve wagyu lokantasına gittik. Ortaya gazlı bir ocak koyuyorlar, dileğin kadar yiyip içebiliyorsun; alkol dahil. Mükemmel bir akşam yemeği oluyor. Biz burada yedik – Sukiyaki Snow Crab & King Crab All-You-Can-Eat Wagyu and Crab Sanjo Kawaramachi Branch : https://maps.app.goo.gl/W8dSgKrFZhAaoRtT6

5. Kritik Öneriler & Hayat Kurtaran Tüyolar

Yürüme Faktörü ve Ayakkabı Seçimi: Mısır veya Fas seyahatlerindeki gibi günde 15.000 – 20.000 adım atılıyor. Rahat ve kolay çıkarılabilen (tapınak girişleri için) bir ayakkabı şart.
Vergisiz Alışveriş (Tax-Free): Pasaportunuzu asla otelde bırakmayın. Belirli bir tutarın üzerindeki alışverişlerde kasada anında %10 vergi iadesi düşüyorlar.
Çöp Kutusu Yokluğu & Temizlik: Sokaklarda çöp kutusu bulmak imkânsız gibi bir şey! Herkes çöpünü yanında taşıyor. Yanınızda küçük kilitli poşetler bulundurmak hayat kurtarır.
Bavul Transferi ve Shinkansen: Trenlerde dev bavullarla hareket etmek zor. Tur ile gitmenin en büyük avantajı bagaj lojistiği; bireysel zamanlarda ise tren istasyonlarındaki Locker (kilitli dolap) sistemini kullanmak şart.
Hafif Gidin Ağır Dönersiniz: Bu herkesin söylediği bir konu… Minimum kıyafetle maksimum boş alanla gidip alışveriş yaparak bavul hakkını sonuna kadar kullanmak! Gerçekten de böyle bir durum var. Ama birkaç noktaya dikkat etmenizi öneririm. THY dahil bazı hava yolları bagaj ebadında bir maksimum limit yenilemesi yaptı; o devasa bavullar artık kabul edilmiyor. Ölçülerinizi kontrol etmenizi tavsiye ederim. Ayrıca giderken boş bavul taşımak yerine oradan almak daha kolay. Ben öyle yaptım; hatta bir tane alacaktım ikili set alıp iç içe koyarak getirdim. Çünkü iki adet bagaj altı hakkınız oluyor.
İkinci El Dünyası: Japonya ikinci elde şahane. Sonradan duydum ki önceden planlarsanız teknolojik ürünlerin de kaliteli ve iyi durumda ikinci ellerine ulaşabiliyorsunuz. Ben daha çok kıyafetten yana kullandım hakkımı. Muhteşem ipekli ve Japon kotonu ürünler aldım. Her şehirde ikinci el mağazalar var; Kyoto ise geleneksel kıyafetlerde bir numara.
Turda Hiroşima Rotası: Bizim programda Hiroşima aslında geleneksel kültürün rotasında biraz aykırı kaldı. Çünkü daha yakın tarihten bir anının izlerini taşıyor. Hem konsept olarak, hem mesafe açısından, hem de biz okullarda ikinci dünya savaşına dair çok şey öğrendiğimizden yabancı olmadığımız bir durak. Talep de çok olduğu için uzak olmasına rağmen dahil etmişler anladığımız kadarıyla. Ben olsam bu rotanın parçası olarak gezmektense daha uzun soluklu bir Japonya gezisine dahil ederdim. Ya da en azından hızlı tren ile gidip yavaş yavaş dönmek yerine yine hızlı trenle dönerek zaman kazanırdım. Ki nitekim biz iki kafadar öyle yaptık… Hiroşima turunda rehberli gezi sonrası serbest zamanda müzeyi hızlıca bitirip kendi Shinkansen biletimizi cebimizden aldık ve Kobe’ye erken geçtik. Böylece hem Kobe şehrini gündüz vakti gezme hem de biraz soluklanma fırsatımız oldu. Üstelik ekibin kalanı akşam yemeğine zar zor yetişirken biz muhteşem bir Kobe eti deneyiminin tadını çıkarıyorduk!

01/11/202601/11/2026

Bir Günde Kalimnos / Kelemez Adası

Ekim ayının son güneşli günlerinde gözümü Kalimnos (Türkçe Kelemez) adasına diktim. Bir gün bir gece için Kos’tan zıplamak üzere plan yaptım. Adım adım nasıl gittim, ne yaptım, ne yedim, nerede kaldım anlatıyorum…

Önce Ulaşım:

Feribot biletini ferry scanner sitesinden aldım. Ben web kullandım ama aplikasyon da iyi. Kos’ta arkadaşımla iki gece geçirdikten sonra yola solo devam ettim. Cuma sabahı 10.15’e Dodekanios feribotuna biletim vardı. Kalimnos feribotları Kos kalesi surları önündeki limandan kalkıyor; Bodrum feribot limanının tam karşısında, öteki uçta.

Dönüş için ise Bluestar birliğinden Superfast feribotuna ertesi gün 11.10’a bilet aldım. Çünkü aynı gün Kos’tan Bodruma dönmeden bir şeyler yemek istedim. Ayrıca bu ikili fiyat & zamanlama açısından en uygunlarıydı. Fakat seçenek bol.

Gezinti:

Dersimi önceden çalışıp gitmek istediğim yerleri haritada işaretlemiştim. Ama araç kiralamadan ne kadarına gücüm yeter emin değildim. Nitekim adaya varınca anladım ki tepedeki Manastıra yaya tırmanmak her yiğidin harcı değil. O yüzden sırasıyla şuralara gittim:

Nautical Museum of Kalimnos

Erken kapanıyor (14.00) o yüzden ilk. Zaten de limanın ortasında.
Adanın denizcilik ve sünger avcılığı geçmişi üzerine küçük ama sevimli bir müzecik. Ayrıca ücretsiz!
Mihmandar Skevos beyefendi ise çok canayakın. Ayrılırken kendimi ona İstanbul’da rehberlik vaat ederken buldum. 😀
https://maps.app.goo.gl/FPiZctJkemki28rd6?g_st=ac

Kelemez Arkeoloji Müzesi

Müze 15.30’da kapanıyor, 15.00 son giriş. Akşama bırakmayın derim.
Limanın arkasındaki tepede, kuzeye doğru tırmanarak, ara sokaklardan çıktım. Şehrin tadını çıkararak yürürken bir taşla iki kuş vurdum.
Yine küçük ama sevimli bir müze; kesinlikle 5 euro girişe değer. İçinde güzel parçalar var ve hızlıca geziliyor.
https://maps.app.goo.gl/LSf4E5bVNiARNu6f8?g_st=ac

Chrysocheria Castle (Kale) & Yeldeğirmenleri

Saati yok, bilet yok; direkt geziyorsun.
Müzeden içeri doğru yine sokak aralarından yürüyerek gittim. Yol 27 dk gösterdi ama son yokuşu tırmanış biraz daha sürdü! O yüzden kaleye nefes nefese vardım.
Tepeye merdivenden tırmanıp manzaranın tadını çıkardım. İçinde gezilecek bir yer yok. Merdivenleri takip edip yeldeğirmenlerine yöneldim.
Kale ile değirmenler arasında bir patika var. Onu aşıp değirmenlerin etrafında dolaştım. İçlerine girilmiyordu.
Oradan aşağı direkt geçiş yok, tekrar en üst değirmen hizasına çıkıp ara yoldan merkeze yöneldim.
https://maps.app.goo.gl/spVfy95zLNEAVzBH7?g_st=ac

Süngerciler

İrili ufaklı sünger dükkanı var ama iki tanesi çok büyük. Ben birinin önünden geçip Sponge Warehouse isimli olana girdim.
https://maps.app.goo.gl/bMoWHDYhWxgcgoet5?g_st=ac
Bizde de sünger avcılığı bol olduğu için onlardan daha çok sabunlar ilgimi çekti. İçine minik süngerler yerleştirilmiş el yapımı sabunlardan hediye aldım.

Yemek:

Sezon sonunda adada her yer açık değil, onu söyleyeyim. Ben yolumun üstünde gözüme kestirdiğim, Google Haritalar’da puanı da iyi olan bir yerde kahvaltı yaptım.

Oasis Cafe Bar: https://maps.app.goo.gl/N9RoNDNkFJeewhx69?g_st=ac

Akşam yemeğini de asıl hedeflediğim yerde kapalı olduğundan yiyemedim. Sonraya not ettim, çünkü egede büyük bir balıkçı filosu olan ünlü bir balıkçı imiş. Yerine yine tavsiye edilen başka bir balık lokantasına gittim.

İlk tercih: Manios Fish Tavern

https://maps.app.goo.gl/pcDX3hbhpwkvbdXo7

İkinci tercih: Mamouzelos Seafood Restaurant

https://maps.app.goo.gl/yu1s8AuLwVvKQvMf7?g_st=ac

Konaklama:

Tek başıma giderken Airbnb’den daha ekonomik olduğunu düşündüğüm için Booking’den yer tuttum. Limanın hemen arkasında oda zannettiğim yer komple daire çıktı. Tatlı bir Yunan teyzenin üst katı 1+1 ve tertemiz, mis gibi; üstelik ferah olduğu kadar şık ve önünde uzun bir balkonu var. Tüm camlardan sineklik var. Bir de cömert ikramları ile kalp kazanıyorlar… meyveler, tatlı, şaraplar, kahveler, kremalar, dondurmalar ve atıştırmalıklar doluydu! Her yere yürüme mesafesinde konforlu ve keyifli.

https://goo.gl/maps/a1uH5h9HZtijCBuP9?g_st=ac

Booking.com’da Casa Bianca tesisine bir göz at! https://www.booking.com/Share-0cz2Da

Aman Dikkat:

Adaya giderken kullandığım feribot ile dönüşte bindiğim feribot farklı iskeleler kullandı. Dodekanios ve diğer küçük / orta boy feribotlar limanın ağzındaki yere yanaşıyor. Dönüşte bindiğim Superfast XI ise cruise tipi büyük bir feribottu. O limanın ucunda, daha ileride bir iskeleye yanaştı. Allahtan erken gitmiştim, aceleyle öteki tarafa yürüme vakti kaldı. Arada bi 10 dk mesafe var.
Adada sezon sonunda bile siesta uygulanıyor. Kos gibi daha turistik adalarda, özellikle sezonda siesta saatlerinde de açık yer bol oluyor. Ama burada 15.00 sonrası 18.00’e kadar çoğu yer kapalı. Lokantalar da genelde 19.00 gibi açılıyor.
Ada merkezi Güneydoğu – Kuzeybatı aksında ve sağlı sollu yüksek tepelerle çevrili olduğundan güneş bu mevsimde bu tepelerin ardından erken kayboluyor. Dolayısıyla erkenden gölge oluyor. Benim için sorun olmadı çünkü hava harikaydı. Ama yanınıza fazladan bir katman giyecek bulundurmakta fayda var.

Sonuç:

Kalimnos’a tekrar gelirim! O kadar sevimli ve enerjisi o kadar tatlı ki… Kaldığım dairenin ve sahibi ana kız ikilinin de etkisi olabilir. Ama merkezdeki gezilecek yerleri bir günde bitirdim. O yüzden daha sıcak mevsimde gelip denizi ve adanın diğer taraflarını keşfetmeyi tercih ederim.

Bir de adaya özgü bir lezzet var tadamadığım: Spinialo (deniz kestanesi ile yapılan bir meze imiş) yemek istiyorum! İçimde kalmasın! Yancılarını da eksik etmeyiz. 😉

31/10/202631/10/2026

Antik Köklerden Dijital Göçebeliğe: Türkiye Nomadfest 2026

Zamanı ve Mekânı Yeniden Tanımlamak

Bu yıl ikincisi düzenlenen Türkiye Nomadfest etkinliği için yine Alanya’daydım… Geçen yıl “Modern Cadı” titri ile bir sunum yapmıştım. Bu sene ise etkinliğin kültürel rotalarını planlayıp rehberlik etmek gibi bir misyonum vardı. Ne, nerede, nasıl ve neden gibi soruları yanıtlamak için karşınızdayım. 🙂

Uzaktan Çalışma, Dijital Göçebe ve Solopreneur Dengesi: Özgürlük ile Biraradalığın Paydası Nomadfest

Modern nomadizm ve dijital göçebelik, tek bir merkeze bağlı kalmaksızın coğrafi sınırları ortadan kaldıran sınırsız bir özgürlük alanı açmakta. Kendi işini kuran, tek başına büyük yapılar inşa eden solopreneur’ler için bu yaşam tarzı; patronlardan ve ofis duvarlarından kurtulmanın en net yolu gibi görünüyor. Ancak bu mutlak özgürlük, beraberinde derin bir aidiyet krizini ve fiziksel izolasyonu getirebilir. Madalyonun diğer yüzünde, o coğrafi dağınıklığı tek bir çatı altında toplayan “community” (topluluk) hissi yer alıyor. Dijital göçebelik, hayatta yalnız yürüyenlerin yolu gibi görünse de; sürdürülebilirliği paylaşılan bir aidiyet ve güçlü bir cemaat bilinciyle mümkün. Özgürlüğün rüzgârları ortak bir aidiyet limanında dinlenebilir ve yeni rotalara dümen çevirmeden önce şarj olabilir. Dünyanın çeşitli yerlerinde yapılan “nomad” etkinlikleri ve festivaller işte bu alanı yaratıyor, büyütüyor ve koruyor.

Türkiye Nomadfest: Akdeniz Kıyısında Bir Topluluk ve Üretim Alanı

18–25 Ekim 2026 tarihlerinde Alanya’da ikincisi düzenlenen Türkiye Nomad Fest, sıradan bir tatil etkinliği veya pasif bir buluşma değil. Solopreneur’lerin, yazılımcıların, içerik üreticilerinin ve mekandan bağımsız profesyonellerin katıldığı; sabahları zindelik (wellbeing), gün içinde yoğun yapay zeka (AI) bootcamp’leri (atölyeleri) ve fikir alışverişleriyle geçen 8 günlük entelektüel bir kampüs. Temel hedefi, coğrafi olarak izole çalışan zihinleri birbirine bağlamak, güçlü bir topluluk hissini yüceltmek ve sürdürülebilir dijital iş modelleri oluşturmak. Bunu yaparken yerel topluluklarla da bir araya gelmek ve bağ kurmak.

Nomadfest Kültür Rotaları: Geçmişle Bağ Kurmak

Bu seneki festival kapsamında planlanan kültürel rotalar ve atölyelerin amacı ise salt turistik değildi. Temel amaç, mekandan bağımsız çalışan modern göçebelerin ayak bastıkları coğrafyanın hafızasıyla bağ kurmasını sağlamak oldu. Ekranlar arkasına kodlar ve metriklerle boğuşan zihinleri; binlerce yıllık bir kalenin surlarına, korsan sığınaklarına ve mitolojik katmanlara taşıyarak hem festivaldeki “anlam” alanını tutmak hem de topluluk hissini güçlendirmek konseptin omurgasını oluşturdu.

Coğrafyanın Hafızası: Alanya’nın Kültürel Mirası ve Korsan-Herakles Bağı

Alanya, bugünün turizm kasabası maskesinin altında sert bir hayatta kalma ve strateji tarihçesi barındırıyor:

Korakesium’dan Korsanlara:

Alanya, tarihteki adıyla “Karga Yuvası”, sarp kayalıkları ve geçit vermez yapısıyla antik çağda korsanların sığınağıydı. Roma Generali Pompeius’un MÖ 67’deki seferine kadar bir korsan krallığı olan bu coğrafya, kuralları yıkan ve kendi sistemini kuran asi ruhu temsil ediyor.

Korsanlar ile Herakles Kültü Arasındaki Bağ:

Bölgenin asıl omurgasını oluşturan Herakles (Herkül) kültü, antik korsanların ve denizcilerin sefer öncesi sığındığı ana koruyucu inanç. Çünkü Herakles sadece kas gücünün değil; ölümlü ile tanrısal olanın, çileli emeğin ve “kötülükleri def eden” (Alexikakos) gücün simgesi. Kurallara başkaldıran korsanlar, sürekli bir mücadele ve tehlike içinde var oldukları için, zorluklarla bizzat savaşarak tanrılaşan Herakles’i kendi koruyucu azizleri (Alexikakos) olarak benimsemişler. Syedra antik kentindeki 12 görevi betimleyen devasa taban mozaikleri, bu coğrafyanın mücadele ve direnç genini gözler önüne seriyor.

Tarihsel Katmanlar:

Selçuklu’nun denizci vizyonuyla inşa ettiği Kızılkule ve Tersane, Kleopatra’nın izleri ve Alaeddin Keykubad’ın keçilerle kaleyi fethettiği efsane; bu toprakların kurnazlık, strateji ve dayanıklılıkla yoğrulduğunu kanıtlayan başka hikayeler.

Nomadfest Etkinlik Rotaları & Mirasın İzdüşümü

Nomadfest Türkiye içindeki kültürel etkinlikler, bu tarihi ve mitolojik altyapıyı modern göçebelerle buluşturmak için üç ana rota üzerinde yapıldı:

Alanya Kalesi Turu ve Fotoğraf Atölyesi:

Katılımcılar, teleferik yolculuğu ve suriçi yürüyüşleriyle Korakesium’un kayalıklarında korsanların izini sürdü. Gün batımında kalenin mimari katmanlarını fotoğrafçılık atölyesi ile ölümsüzleşti.

Damlataş Mağarası ve Arkeoloji Müzesi:

Bölgenin doğal yapısında dokunan Damlataş Mağarası gezisi sonrası Alanya Arkeoloji Müzesi gezildi. Şehir merkezindeki bu durakta, Syedra ve Laertes’ten gelen eserler ile bölge kültürünün yapı taşı Herakles (Herkül) kültü ve sembolü olan 2. yüzyıl Bronz Herakles Heykeli incelendi

Syedra Antik Kenti:

Bölgenin en önemli antik kentlerinden biri olan Syedra Alanya Belediyesi’nin de desteği ile alandaki arkeolojik kazılarda yer alan arkeolog Samet Bey rehberliğinde gezildi. Kolonatlı caddeleriyle antik kentin kalbine inildi; Herakles mozaiklerinin yer aldığı bu coğrafyada antik dönemin spor ve adalet kültünün izleri sürüldü.

Sonuçta…

Dünyada çeşitli ülkelerde Nomad festivaller yani yeni nesil göçebelerin buluşma etkinlikleri giderek çoğalıyor. Kimi uzun yıllardır yapılıyor; kimi yeni yeni canlanmakta. 30-50 Kişilik Küçük gruplardan binleri bulan kalabalıklara farklı ölçeklerde ve formatlarla düzenleniyor. Türkiye Nomadfest ise iki sene üst üste Alanya’da gerçekleşti. Amaçlar arasında memleketimizin güzelliklerini bu camiaya tanıtmak kadar giderek daha akışkan hale gelen yaşam ve çalışma biçimlerini ülkemizde paylaşmak da var. Hatta dijital göçebelik, ülkelere geleneksel turizmden ve emekli yabancı misafirlerden daha fazla gelir getiriyor. Üstelik girişimcilik ve inovasyon ekosistemini besleyen çok daha geniş bir etki alanına sahip. Dolayısıyla gençler, girişimciler ve uzaktan çalışanlar kadar kamunun da ilgisini çeken bir konu.

Fakat açık sözlü olursak, yerelde etki açısından iki yıllık emeğin tam karşılığı alınamadı maalesef. Gelen yabancıların çoğu ya zaten severek burada yaşayan ya da görünce aşık olan yeni ziyaretçiler. Az sayıda konuya ilgi duyan vatandaşımız dışında yerelden katılım yeterli değildi. Bunu bireysel ilgi, kamusal destek, kurumsal işbirliği, tanıtım bütçesi vb eksiklere bağlamak işin kolay tarafı. Yapılanı eleştirmek ata sporumuz ne de olsa! Bir ucundan tutmak ise daha meşakkatli bir yol. Ama gönüllü yapılan işlerin de zayıf karnı sürdürülebilirlik.

Ben kişisel olarak ilk kez Türkiye Nomadfest ile geçen yıl burada tanıştım ve ilk etkinlikte konuşmacı oldum. İkincisinde ise organizasyon ekibinin de teşvikiyle daha geniş bir rol üstlendim ve kültür rotaları tasarım ve rehberlik desteği verdim.

Festival boyunca ve sonunda gelen geri bildirimler, bu kültürel rotaların sadece birer gezi olmadığını; katılımcıların ortak bir hafızada buluşmalarını sağlayan güçlü bir çimento olduğunu gösterdi. Göçebeler, bin yıllık surlara dokunarak hem mekanla hem de birbirleriyle anlamlı bir bağ kurma ve köklenme fırsatı yakaladı.

Benim kişisel kazanımım ise çok yönlüydü… Elbette iki yıl üst üste gelenlerle dostlukları pekiştirdik; hatta birlikte projeler geliştirmeye başladık. Yeni dostluklar ise eskileri kadar samimi ve derinlikli oldu. Ama benim için asıl değerli olan yeni şeyler öğrenme arzum kadar üretme motivasyonumun da canlanması oldu. Hayatımı kendi istediğim gibi yaşayabilmenin minneti kalbimde. Heybemdekileri daha çok kişiyle paylaşmak, daha çok etki yaratmak ve bunu da sürdürülebilir kılmak adına, verdiği ilham için Türkiye Nomadfest ekibine teşekkürlerimi sunuyorum.

05/01/202605/01/2026

Göçebe Cadılık Müessesesi & Türkiye Nomad Fest 2025

Önümde iki kavram var açıklama gerektiren…

Göçebelik Meselesi

Aslında pek titr, meslek veya görev başlıklarıyla tanımlanmaya inanmıyorum. Klasik mesleklerin hala revaçta olduğu, yenilerinin doğumuna şahitlik eden bir neslin evlatlarıyız. Ve itiraf ediyorum ki biz de bu kalıpların içinde kariyer yapacağız diye yola çıktık. Ama geriye dönüp bakınca, kapımıza zorla dayanan üniversite seçimi arifesinde de benim şahsen hayalim birden meşguliyeti olan bir insan olmaktı. Lise yıllarımda hem mimar olacağım, hem film setleri tasarlayacağım, hem de sanatla uğraşacağım; sergiler açan, kitaplar yazan, besteler yapan ve arada zevk için sahneye çıkıp şarkı söyleyen bir kadın olacağım derken biraz abartmış olabilirim. Gerçekten de bunların hepsi ilgi alanımdı ve birinden bile vazgeçmek bile istemiyordum.

Fakat hayat insanı nasıl yontuyorsa ben de öyle yavaş yavaş hizaya geldim. Mimar Sinan Üniversitesi Mimarlık bölümüne büyük bir şevkle ve dereceyle girdiğimde eteklerimdeki taşlardan önce müzik düştü yere. Set tasarımına neredeyse hiç girmedim; baba mesleğinin arka perdesindeki zorluklar zaten çocukluğumun fonunda yıllarca arabesk çalmışlardı. Sadece bir kez, kadim bir dostumun tiyatro festivalinde sahnelediği oyuna imza attım haylaz bir hevesle. Mesleğin yancısı olduğu için çizmeye devam ettim; ta ki dijital dünya elimizden kalemleri alıp fareleri klavyeleri baş tacı edene kadar. Yazmaya ise hep devam ettim; ama hayat mücadelesinin izin verdiği kuytu köşelerde, ve anca kendi kendime.

Yine de insanın içindeki çekirdek hiç değişmiyor… Çok yönlülük ve değişkenlik kariyerimin ana teması oldu sonuçta. Önce mimar, oradan deneyim tasarımcısı, yetmedi gönüllü, hadi oradan dernek kurucusu, e para kazanmak da lazımdan eğitmen ve eğitim tasarımcısı oldum. Tabi bunların hepsinde bir tüzel kişilik gerektiğinden, bir yandan da yönetici, muhasebeci, IK uzmanı, müşteri temsilcisi, pazarlama ve satış sorumlusu yani her iş yapılırcı oldum. Bir ara moda kavram “maker” dedik kendimize; hatta Türkiye’nin ilk Maker Atölyesini kurduk, sosyal girişimci olduk. Öte yandan hayatımıza anlam katan Robotel Türkiye sayesinde sivil toplum dünyasının içine daldık. Bir baktım ki benim kariyer yolum daralıp te bir hedefe gideceğine yayıla yayıla bir yelpaze olmuş. Kartvizitimde yazanlar tanımların sürekli değişmesi de kanıtı.

Orta yaşın ortasında, dünyanın Kovid golü ile özel hayatımdaki cephelerin kesiştiği noktada bir yerlerde bu “maymun iştahım” ile barıştım. Kendimi akışa bırakıp sevdiğim konularda, hayatıma anlam katan yerlerde ve elimdeki imkanların açtığı yollarda ilerledim. Bir noktada da tükenmişlikten hiç bir şey yapmadan çıkmak gerekti ki; durabilmek aldığım en büyük dersti. hem biteni yolcu etmek hem de yeniden başlayabilmek için kendimi yollara verdim. Sadece gitmek, kaçmak değildi hedefim; bir yerlere varmak da değil. Sadece yolda olmanın inanılmaz hafifliği, huzuru; konfor alanının dışına çıkmanın özgürleştirici gücü; esneye esneye kırılmaz olmanın verdiği cesaret ve hayatın o kusurlu muhteşemliği ile kucaklaştım.

Böylece yarı göçebe oldum! Tam diyemiyorum; zira hala bir baz istasyonum, evim dediğim bir kalem var. Ama yolda olma, planları niyetlere çevirip fırsatları kovalayarak yaşama fikri giderek hayatımın merkezine yerleşti. Hatta öylesine damarlarıma işledi ki belli bir süreden fazla aynı yerde kalınca “bitim kanlanmaya” başladı. Böylece hayatım yarı seyyah, yarı emekli hale geldi.

Cadılık Meselesi

Yollara vurdukça dünyanın nimetlerine giderek daha çok minnet duymaya; toprak anayı incitmeden, onun bize hediyelerinin kıymetini bilerek ve doğaya daha uyumlu nasıl yaşarıma kafa yormaya başladım. Eskiden daha bir şehir insanı iken, tabiatın sonsuz döngüsünden güç ala ala daha bir dört element insanı oldum.

Önce sema ile barıştım… Doğan, batan güneşe selam ettim; bulutlarla gönül eğlendirdim; fırtınada eğilip rüzgara direndim; aydan, yıldızlardan şifa bekledim. Gün geçtikçe kainatın güzelliğine daha çok hayran olmaya, gökyüzünün binbir haliyle aşka gelmeye başladım.

Sonra su ile helalleştim… Çizdiğim her rotda ya nehri ya denizi mihmandar ettim. Kıyısında estim, ferahladım; ortasında daldım, hem suya hem kendi içime; yer yer akıntısına teslim oldum veya önünde saygı ile eğilim kenara çekildim.

Ardından toprakla kavuştum… Bahçemin ağaçlarına dokunmaya, meyvelerini toplamaya, çiçeklerini koklamaya, yaprakların salınışında huzur bulmaya başladım. Oradan sokaklara, korulara, ormanlara, vadilere, dağlara çıktım. Verdiği bereketli hediyeleri minnetle kabul edip israf etmeden değerlendirmeye giriştim. Anamdan miras izleri, tarifleri, tatları izledim. Sirkeler, reçeller, soslar, likörler, şaraplar, konserveler, baharatlar, yağlar, kocakarı ilaçları derken; kendimi topraktan gelenin toprağa dönen rotasında da yolcu belledim. Sobamın külünü, çöpümün kompostunu biriktirdim; şifalı bitkiler ektim.

En son da ateşle oynaştım… Hem alevli hem içte olanda kendimi yakmadan ısınmayı öğrendim.Dostluğu sevgi, kahkahalar ve aş ile, aşkı özen ve emekle beslemeyi; başka ateşlerle gerektiğinde birleşip yükselmeyi gerektiğinde karşılıklı alan verip küllenmeyi becerdim. Bir de yokluğumuz bunca yakınken, durup sadece var olmayı.

Zamanla doğal beslenme, doğal şifalar, doğal lezzetler, doğal kozmetikler yapar; bunları eş dost ile paylaşır oldum. Arada da ne iş yaparsın sorusuna “cadılık” demeye başladım. Nitekim sonradan merak sardığım tarih, mitoloji, felsefe, ezoterizm dergahından da materyalist olmayan elementlere meylettim. Kendi dertlerimi şifalandırayım derken kadim dünyanın da yolcusu oluverdim.

Kariyer Meselesi

Göçebe Cadılık konvansiyonel anlamda bir meslek değil; kariyer hiç sayılmaz. Aslında bu minvalde yaptığım işlerden para da kazanmıyorum. Ne ürettiklerimi satıyorum ne de nasıl yapılır içeriklerini; sadece dileyenle paylaşıyorum. En fazla resmini, videosunu çekip yayınlıyorum veya masrafına ortak ediyorum.

Bir yandan da gittiğim her yerde yeni yarenlikler biriktiriyorum. Kimi gönüllülükten, kimi dert ortaklığından, kimi iş kimi meşk yoldaşlığından, kimi ise sadece yolların kesişmesinden doğan dostluklardan da başka filizler yükseliyor.

Mesela biri ARTEMİTOS… Sanatın mit ile buluştuğu, nefes ve vücudun arketipler ile dile geldiği, içimizdeki gücün şiddetsiz iletişimle paylaşıldığı bir yolculuk. Disiplinler arası bir kadın inzivası.Hem bireysel rotamızda beslenebileceğimiz, hem de yoldaşlarla üretip paylaşarak çoğalabileceğimiz bir sürdürülebilir seyahat deneyimi. Ama bunu ayrıca zamanı gelince daha detaylı yazarım.

Bir diğeri de Türkiye Nomad Fest organizasyonu; daha doğrusu yeni nesil göçebeliğin adı Digital Nomad camiasının Türkiye’deki buluşma adresi. Dünyada epey yaygınlaşan bu dijital göçebelik kavramını ve yaşantısını onlar daha iyi anlatırlar. Kendileri camianın nicedir takipçisi, girişimcilik dünyasının mihenk taşlarından iş insanları ve Ekim 2025’te Türkiye’nin ilk Nomad Festivalini Alanya’da düzenlediler. Ben de size konuya nasıl dahil olduğumu anlatabilirim.

Bir yandan göçebelik ve cadılık konularında düşünür ve Artemitos gibi projeler üretirken; bir yandan da profesyonel hayattan biriktirdiğim dostlarla sohbet ederken bu dijital göçebelik kavramı ile tanıştım. Bizim Türk tarihinden bildiğimiz göçebe kültüründen biraz farklı ama ondan ilham alan bir camia bu. Teknoloji sayesinde uzaktan, hatta dünyanın her yerinden çeşitli işlerde çalışabilme becerisine ve imkanına sahip bu insanlar bir yandan seyahat ediyor bir yandan üretiyorlar. Kiminin benim gibi arada döndükleri konvansiyonel bir evleri var; kiminin ise yuvası her seferinde dünyanın başka bir köşesi. Girişimcilik ekosistemi içerisinde yıllardır emek veren arkadaşım Neşen Yücel ve yakın zamanda kaybettiğimiz eşi Patrick Bosteels nicedir bu caimanın takipçisiydi. Birkaç yıl önce Türkiye’de Nomad festivali yapmaya niyetkenmişleri; şartlar el vermemişti. Neşen, aynı yolda hayal kuran iki kadın dostu – Mine Dedekoca ve Gizem Burtecin ile kolları sıvadı ve 2025’te dünyanın dört bir yanından yeni nesil göçebeleri Alanya’da buluşturmayı başardı. Ben de bu buluşmada Göçebe Cadı olarak yer almaktan gurur duydum.

Türkiye Nomad Festivali Deneyimim

Türkiye’de ilk kez yapılan bu festivalin genel tanıtımını ve içeriklerini sitesinden ve sosyal medya hesaplarından daha iyi inceleyebilirsiniz. Ben ise izlenimlerimi, yorumlarımı ve bana kattıklarını paylaşabilirim…

Öncelikle organizasyon ekibine şapka çıkarıp önlerinde saygı ile eğiliyorum. Uluslararası bir etkinliği profesyonel seviyede bir başarıyla düzenlemekle kalmadılar; bunu yapmacıklıktan uzak, samimi, sıcak bir buluşma haline getirdiler. Böyle etkinliklerde ilkinin gerçekleşmesi bile mucize sayılırken, dünyanın dört bir yanından bu camianın bilinen simaları ve emektarını bir araya getirerek bendeniz gibi yeni yetme göçebelerle kaynaştırdılar. Ev sahibi otelin desteği ile konaklamadan toplantıların yapıldığı otağı çadırına, zengin ve çeşitli içeriklerin yer aldığı dolu dolu programdan sohbetin doruk yaptığı akşam eğlencelerine kadar ayakta alkışlanacak bir iş çıkardılar.

Birkaç gün boyunca ard arda ve bazen eş zamanlı çeşitli oturumlarda; dijital göçebelik, co-living & co-working dediğimi zortak yaşam ve çalışma ortamları, girişimcilik ve solo girişimcilik dünyasının araçları, yapay zeka ve diğer teknolojinin yarattığı fırsatlar, gezgin bloggerlar, benim gibi karma modellerin örnekleri dışında sanat ve wellness seansları da yer aldı. İsteyen istediğine katılmakta serbestti; ama çoğumuz bu ilk buluşmanın motivasyonu ile yeni ve eski dostları sunumlarda ve atölye çalışmalarında yalnız bırakmadık. Arada da tatlı molalar alıp Ekim’de Alanya’nın havasından, suyundan, eğlencesinden faydalandık. Akşamları kaynaşma çemberleri, güzel sohbetli yemekler, eğlenceli ve kostümlü partilerle birbirimizi daha yakından tanıdık.

Ben kişisel olarak birden fazla kazanımla ayrıldım Alanya’dan. Hem kenarından duyup merak ettiğim bu dijital göçebe camiası ile yakından tanışma, nasıl yaşadıklarını, neleri önemsediklerini ve hayata bakışlarını anlama fırsatım oldu. Bir yandan kendi projemi sunup geri bildirim alma şansım, bir yandan da taze bir yarı göçebe olarak paylaşılan hikayelerden nasıl ilham alabileceğimi, diğerleriyle neler paylaşabileceğimi ve ortaklaşa neler yapabileceğimizi görme imkanım oldu. En çok da samimi ama saygılı, gerçekçi ama umutlu, sıcak ve zarif, kalbi güzel, rengarenk insanlarla tanışmak çok iyi geldi.

Şimdi ben de kıyısından bu göçebe dünyanın bir parçasıyım. Başka festivallerde dünyanın başka köşelerinde eski ve yeni yoldaşlarla buluşmak için şimdiden plan yapıyorum. Belki kimi festivale misafir kimine konuşmacı veya atölye yürütücüsü olarak katılacağım. Belki festival dışında bazı girişimleri yerinde ziyaret edeceğim. Ama şurası kesin ki bu Nomad Camiası da hem beslenip hem de üretebileceğim yeni bir alan daha yarattı bana; minnettarım.

Not: Çektiği harika kareler kadar, hikayesini benimle paylaştığı için Chantelle Flores’e gönülden teşekkürler!

30/12/202530/12/2025

Fas Kraliyet Şehirleri / Batı Fas

Öncelikle Fas tahminimden çok daha güvenli, rahat ve keyifli bir ülke… Konuya böyle başlıyorum çünkü Mısır deneyiminden sonra, kadınlardan oluşan bir ekip olarak Fas’a tursuz gelmeye biraz çekiniyorduk. Ama hiç de korktuğumuz gibi değilmiş. Son değerlendirmemi baştan söyleyeyim, Fas’a tekrar giderim; üstelik turla değil kendi planladığım şekilde ve zamanlamayla! Hem göremediğimiz doğu Fes bölgesini ve Akdeniz kıyılarını gezerim; hem Marakeş başta olmak üzere bazı yerlere tekrar giderim.

Tek tek tavsiyeler yazman yerine program akışını notlarımla paylaşıyorum. Tur programı içinde kalanları normal, bizim inisiyatif alıp kendi gittiklerimizi BOLD işaretliyorum. Ayrıca beğendiklerimizin yanına derecesine göre +++ beğenmediğimiz veya çok da gerek yok dediğimiz yerlere de— işareti koyuyorum. Kritik lokasyonları da haritadan bağlantı olarak ekliyorum.

Program

1.Gün ISTANBUL – CASABLANCA – MARRAKECH

Gece yarısından sonra 01.30’da hareket & yerel saat ile 04.35’de Kazablanka’ya varış
Marakeş’e otobüsle hareket (yaklaşık 3-4 saat)
Marakeş şehir turu
- Koutoubia Minaresi, +
- Çarşı & Mucizeler Avlusu denilen Jma El Fna şehir meydanı ++

Marakeş Müzesi (tur dışı) ++++

Bacha Coffee (tur dışı) ++++
Akşam Chez Ali Gösterisi (Berberi atlı gösteri, çok vasat) —

2.Gün MARRAKECH

Marakeş Majorella bahçeleri ziyareti +++

Argan Yağı molası ++
Essaouira Turu (Atlas okyanusu kıyısında dünyaca ünlü eski Portekiz şehirlerinden biri):
- Şehrin kalesi, balıkçı limanı ve Medina Çarşısı ++++

Marakeş’e dönüş
Bagatelle Fransız Restoranı’nda aperatif ++

3.Gün MARRAKECH

Ba Ahmed’in Bhia Sarayı ++

Atlas Dağları Turu ++
- Berberi köyünde ev ziyareti & nane çayı
- Ourika Vadisi’nde mola

Safran’da Yemek & Eğlence ++++

4.Gün MARRAKECH – RABAT – CASABLANCA

Rabat’a hareket & Rabat Turu
- Panoramik şehir turu +
- Hassan Kulesi & Muhammed V Anıt mezarı +

Kraliyet sarayı —
Rabat Kalesi & Eski Çarşı ++++

Kazablanka’ya hareket ve şehir turu
- Hassan II Camii, ++

Medina & Muhammed V meydanı & Birleşmiş Milletler meydanı —
Rick’s Cafe’de Jazz & Yemek ++++

5.Gün CASABLANCA – ISTANBUL

Abderrahman Slaoui Vakfı Müzesi (tur dışı) +++

Havalimanı transfer & dönüş

Özet

Fas turu yapan programları karşılaştırıp birini seçerken biz hem ekonomik, hem de arada bize serbest zaman bırakan bir tercih yaptık. Çünkü bazı özel deneyim turları dışındakilerin hepsinde aynı yerlere gidiliyor. Sonuçta gördük ki bunların bazıları çok güzel bazıları gereksiz. Tur rehberimiz tüm iyi niyetine rağmen vasat idi… Bilgi seviyesi bizim gibi tarih, coğrafya, kültür meraklısı bir ekip için yeterli olmamakla birlikte ara ara kritik hatalar bile yaptı. Saygılı ve özenli iletişim kurmasına rağmen anlatımı, dil ve ifade becerileri ortalamanın altında kaldı. Ama bütün bunlar bizim için pek fark etmedi; çünkü arayı kendi bilgilerimiz ve araştırmalarımızla kapadık. Boş zamanlarımızda da turda yer almayan kritik nokta atışları ile gizli hazineleri keşfettik. Böylece Fas deneyimimiz çok keyifli bir seyahat oldu.

Yine giderim diye baştan söylemiştim. Bir de üstüne daha çok alışveriş yaparım… Zira burada da bir pazarlık durumu var insanı canından bezdiren. Mısır kadar kötü olmasa da bir noktadan sonra alışveriş şevki bırakmıyor yine. Biraz bu nedenle biraz da zaman ve fırsat eksikliğinden istediğim kadar özgün alışveriş yapamadım. Argan yağında stok yaptım ama kaktüs ipeği kumaşından bir şey alamadım mesela. Ya da benim tarzım değil diye o özgün dokuma ceketlere heves edip cesaret edemedim; fakat kumaşından alıp istediğim modelde bir şeyler burada diktirebilirdim.

Sonuçta nasılda bir de doğu Fas niyetimiz var; buna bir de Cebelitarık geçişi eklersek tadından yenmez diye düşünüyorum. İçimde kalanları da o zaman tamamlarım.

25/12/202525/12/2025

Konya & Şeb-i Arus veya Semra Nerde?

Mevlevi unsurlara merakım aslen mekansal kaynaklı. Lise yıllarımda Galata Mevlevihanesini keşfime dayanıyor. Bu kaosun ortasındaki huzur bahçesi Cuma akşamları Beyoğlu maceralarımıza atılmadan önce kankamla mola yerimizdi. Binanın içini de merak edip göz gezdirdiğimiz olmuştu ama ilgimzii çeken asıl bahçenin kendisiydi. Derslerin monoton ritminden kaçış ile eğlencenin dalgalı frekansı arasında burada şarj oluyorduk resmen.

Sonraları Mevlana ve Şems’i biraz tanısam da aslında ne tam bir okuyucu ne de gerçek bir takipçi hiç olmadım. Hatta maneviyatla ilişkim yakın zamana kadar oldukça mesafeliydi; kendimi daha ziyade akıl ve bilim insanı olarak tanımladım. Ama sanata olan merakım ve mimar tarafım bu koca külliyata ucundan azıcık bakmaya vesile oldu.

Yıllar sonra, uzun bir aradan sonra tekrar Galata Mevlevihanesine gittiğimde ilk gençliğimin buradaki anıları canlandı. Mekanın ufak bir müzeye dönüştürülmüş halini keyifle gezdik. Ama asıl bahçede saatler geçirdiğim zamanları anarak aynı dinliniği, huzuru iliklerimde hissettim. Akşam da sema törenine kalıp bu zaman yolculuğunu, görsel olduğu kadar ses ve nefesle de kalbe dokunan bir şölenle taçlandırdık.

İşte o gün bugündür, Konya’ya ve özellikle Şeb-i Arus törenine gitmek istiyordum. Hatta bir önceki seneye aldığım uçak biletlerini törene bilet bulamadığım için iptal etmek zorunda kalmıştım. Bu sene ise karşıma bir tatilbudur.com fırsatı çıkınca kaçırmadım. Kızları organize edip beş kişilik grupla Konya çıkartmasına niyet ettim.

Program

Sabah çok erken trenle Konya’ya gittik ve günün kalanında pek çok yeri görme fırsatı oldu. Akşam Şeb-i Arus töreninden sonra konforlu otelimizde konaklayarak ertesi gün akşam trenine kadar tekrar otobüsle dolaştık. Dolu dolu ve keyifli bir programdı. Sadece ikinci gün öğlen saatinde biz ekipçe asilik yapıp gruptan ayrıldık. Açık büfe kahvaltıdan karnımız tok, yemeği atlayıp çarşıya indik ve alışveriş yaptık. Son duraktan sonra gruba ayrılan serbest zamanda da gidip Mithat’ın Tirit Lokantasında ünlü Konya Tirit yemeğinin gerçek lezzetini tattık. Öyle muhteşemdi ki gerçekten tiridine bandık! 🙂

İlk gün:

İstanbul – Konya hızlı treni ile ulaşım
Tavus Baba Türbesi & Camii
Karatay Medresesi

Şemsi Tebrizi Türbesi & Camii

Otele giriş & dinlenme
Şeb-i Arus Töreni

İkinci gün:

Sille Kasabası & Aya Eleni Klisesi

Mithat’ın Tirit Lokantası
Konya – İstanbul hızlı tren dönüşü

Programda beni Şeb-i Arus töreni dışında en çok etkileyen şeyler, mekan olarak Karatay Medresesi Enerji olarak Şemsi Tebrizi Türbesi ve Camii ile her iki yönden de büyüleyici olan Mevlana Türbesi idi. Çok başarılı tasarlanmış müzesi ile Sille Kasabası tatlı bir dokunuş oldu ve programa nefes verdi. Kelebek Bahçesi ise turun en şaşırtıcı güzelliği idi; bayıldık.

Şeb-i Arus

Kültür Merkezi’nde yapılan Şeb-i Arus Töreni beklediğimden biraz farklıydı. Mekanın büyüklüğü ve kalabalıklığı ilk başta acaba çok mu turistik bir etkinlikteyiz endişesi yaratsa da devamı o duyguyu tamamen unutturdu. Tören Ahmet Özhan’ın çocukluğumuzdan hatırladığımız sesi ile tasavvuf müziği konseri ile açıldı. Arkasından gelen selam ve sema töreni ise hakikaten muhteşemdi. Gerek geleneksel sema düzeni ve dervişlerin hareketleri, gerek modern mekanın başarılı aydınlatması ve düzeni seyirciyi başka bir dünyaya taşımaya yeterliydi. Tek can sıkan münasebetsiz izleyicilerin görgüsüz tavırlarıydı; onları da görmezden gelmeye çalıştık. Sonuçta yaklaşık iki saatlik törenden hepimiz “iyi ki” ile ayrıldık.

Tatilbudur Değerlendirmesi

Aslında turla gezmeyi tercih eden biri değilim. Kendim araştırıp rotamı ve programımı kendim belirlemeyi tercih ediyorum genelde. Böylece hem zevkime, keyfime ve zamanıma göre gezebiliyorum hem de spontane hareket etmek kabiliyetim oluyor. Bu turu tercih etmekteki sebebim Şeb-i Arus törenine yer bulmanın zorluğuydu aslında.

Fakat tatilbudur.com tecrübemiz öylesine tatmin edici ve keyifliydi ki bana bu tur meselesini tekrar düşünme fırsatı verdi… Öncelikle seyahat öncesi bilgilendirme ve organizasyon hepimizden tam puan aldı. Ardından turun içeriğinden ziyade rehberimiz Mert Oymak’ın donanımı kadar zarif ve saygılı duruşu bizim ekibin de grubun tamamının da kalbini kazandı. Tüm duraklarda kozmopolit bir turda her katılımcıyı tatmin edecek dozda, ne az ne fazla bilgiyi gerekli tüm detaylara hakim olduğunun özgüveniyle anlattı. Sorulara ve yorumlara sabır ve sakin cevaplar verirken yüzünde her daim bir tebessüm vardı. Profesyonellik ile samimiyetin hassas çizgisindeki asil duruşu ile memlekette hasretini çektiğimiz bir insan modelini bize yaşattığı için kendisine müteşekkiriz.

Nerdesin Semra?

Tura katılmaya yanıma eküri ararken grubumuz önce iki, sonra dört kişi olmuştu. Semra ise yoğun programının arasında benim mesajları atlamış; sonradan görünce beşinci oldu. Ama rezervasyonu bizim ekipten sonra yaptığı ve tek olduğu için hem trende hem de otobüste bizden ayrı düştü. Üstelik turu dolaştıran büyük otobüste en arkaya yerleşince, tur boyunca indi bindilerde hep sona kaldı. Birbirimizden ayrı kalmamak için, her yeni durakta birimiz “Semra Nerde?” diye aranıyordu. Elbette şen şakrak bir ekip olunca bu soru, ilk üç beşten sonra aramızda bir espriye döndü. Durup dururken, olur olmaz “Semra Nerde” edaları yolumuzu kahkahalarla doldurdu.

05/12/202505/12/2025

Kibirli Kibyra

Kibyra’nın yolu biraz sapa… Kıyıdan ve turistik şehirlerden biraz uzakta, içeride kendi başına bir tepede kibirle ayakta duruyor! Antalya’dan 2 saat, Burdur ve Denizli’ye yaklaşık birer saat mesafede; dağların arasında Gölhisar diye bir beldede tek başına, biraz burnu hava duruyor.

Ama bu kibiri de hak ediyor doğrusu…Gerek gün yüzüne çıkarılan muhteşem mozaikleri (özellikle tiyatrodaki Medusa), gerek tepenin yamaçlarına dağılan ihtişamlı yerleşimi, gerekse göreni hipnotize edici güzellikle, hala akan çeşmesi ile ne kadar gururlansa yeridir.

Aklıma nerden düştü derseniz, baharda ziyaret ettiğim Burdur Arkeoloji Müzesi’nde muhteşem Kibyra kalıntılarından etkilenip mutlaka gitmeliyim demiştim. Bu sebeple Antalya’dan çıkıp Termessos ziyaretimin ardından günün ikinci yarısında ören yerine vardım. İki kotta park yeri var; ben yukarıdakine park edip aşağı doğru rotayı izledim. Tüm şehri gezmem yaklaşık 2-3 saatimi aldı. Sonunda da alt otoparktan yukarı otostop çekip çıktım. Zira bir günde iki dağda iki antik kenti fethetmiştim; ama galip gelen onlar oldu. Kibirli de olsa Kibyra’nın güzelliğine değerdi!

Kibyra Tarihi Bilgi

Kibyra Antik Kenti, Burdur Gölhisar ilçesinin Horzum mahallesinde birbirinden derin yarlarla ayrılan hâkim üç tepelik üzerinde yer almaktadır.

Kentin yerleşim alanı oldukça büyüktür. Yapılar, simetrik düzenlenmiş, tepelik teraslanarak göl ve ova manzarasına hâkim konumda ve hiçbir yapı bir diğerinin manzarasını kesmeyecek biçimde yerleştirilmiştir. Şehre girerken solda muhteşem bir anıtsal kapı ile Antik Çağ Anadolu’sunun 12-13 bin kişi kapasitesi ile en görkemli stadyumu bulunmaktadır.

İlerledikçe bazilika, yukarı ve aşağı agora, hamam, gymnasion, tiyatro ve meclis binası ile planlı anıt mezar, hamam, yuvarlak kuleli tak ve su yolları görülmektedir. Meclis binası/müzik evi 3 bin 600 kişi kapasitesiyle Antik Çağ Anadolu’sunun en görkemli eserlerindendir. Meclis binası/orkestranın tam merkezinde bulunan kırmızı, yeşil ve beyaz mermerden yapılmış, yılanlardan oluşan saçları ve insanları taşa çeviren bakışlarıyla Medusa Mozaiği Anadolu’da tektir.

2011 yılında meclis binası önünde, Anadolu’nun en sağlam ve en büyük mozaik alanı olma özelliği taşıyan, 540 metrekare alanı kaplayan mozaik ortaya çıkarılmıştır. Yine meclis binası önünde, Geç Roma Dönemi’ne ait (MS 6-7’nci yüzyıl) Roma Hamamı ve seramik atölyesi bulunmuştur. Kentin bugün görülebilen tüm mimari kalıntıları Roma İmparatorluk Dönemi’ne aittir.

Kibyra, II. Eumenes (MÖ 197-159) zamanında Bergama Krallığı egemenliğinde görünmektedir. Hemen sonrasında Kibyra ve yakın çevresinde konumlanmış antik kentlerden Boubon, Balboura ve Oinoanda’dan teşekkül dörtlü ortak meclis (MÖ 2-1’nci yüzyılda) oluşturulmuştur.

Söz konusu birlik MÖ 82 yılında Romalı General Murena tarafından dağıtılarak ortadan kaldırılmış; Asia eyaleti ve diğer kentler Likya Birliği’ne dâhil edilmiştir. MS 23 yılında meydana gelen büyük bir deprem sonucunda yerle bir olan kent, Roma İmparatoru Tiberius tarafından yeniden inşa edilmiştir. Kibyra özellikle MS 1 ve 3’üncü yüzyıllar arasında en parlak dönemini yaşamıştır.

Kibyra, demircilik, dericilik, çömlekçilik ve at yetiştiriciliğinde ünlüdür. Şehir halkı son derece savaşçı bir kimliğe sahiptir. Meclis binası, içindeki Medusa başı ve önünde yer alan Türkiye’nin en sağlam ve en büyük mozaik alanı dikkat çekicidir. Kibyra’dan çıkarılan eserler Burdur Müzesi’nde sergilenmektedir.

Kaynak: Kültür Envanteri, Ankara 2007

Kibyra Wiki Sayfası BURADA

05/12/202505/12/2025

Doruklarda Termessos

Termessoss’a Ekim’de gittim… Mükemmel bir zamandı; güneş yeterince ısıtıyor, gölge yeterince nefes veriyordu. Araştırmayı az yapıp beklentimi coşturmayayım dedim. O doruklara tırmandıkça büyülendim; kent önce doğasıyla sonra topografyaya yerleşimi ve kalıntıların zenginliği ile beni sarmaladı. Öyle bir noktada konumlanmıştı ki bir doruğa sırtını dayamış, diğerine tepeden bakarken dünyanın hakimi gibi hissettirdi. Hele o çift manzaralı tiyatronun sırtlarındayken rüzgar beni tarihin hayallerinde dolaştırdı.

Antalya merkezden 1 saate yakın mesafede Termessos’a gitmek için kuzeybatı yönünde seyahat ediyorsunuz. Benim bir sonraki hedefim Kibyra Antik kenti olduğundan sabah erken çıkıp yarım günü burada geçirdim. Milli park sınırından araçla girip nefis manzaralar eşliğinde, dolambaçlı yoldan antik kent kalıntılarının başladığı noktadaki otoparka park ettim. Burada bazı kalıntılar var ama asıl kenti dolaşmak için bir patikadan bir miktar yukarı tırmanıyorsunuz. Yani ayakkabı gibi ekipman açısından biraz doğa yürüyüşüne, rampaya da psikolojik olarak hazırlıklı gidilmesi iyi olur. Ben tüm rotayı dolaştım; aynı noktaya döndüğümde tahmini 8-10 km arasında yürümüş olduğumu tahmin ediyorum. Daha kısa rotalar da mümkün ama inanın zahmete değer!

Termessos Tarihi Bilgi

Termessos bugün Güllük adını taşıyan Solymos Dağı’nın dorukları arasındaki vadide, Anadolu’nun en eski halklarından Luvilerin soyundan gelme Solymler tarafından kurulmuş önemli bir antik kent. Orman içinde korunan ören yerlerinin en çarpıcılarından biri olup, aynı adı taşıyan Milli Park içinde yer alır. Güllük Dağı (Termessos) Milli Parkı, zengin bitki örtüsünün yanı sıra nesli tehlike altında olan hayvanları da barındıran özel bir bölgedir.

Şehrin tarih sahnesine çıkışı Büyük İskender’in MÖ 333 yılında kenti kuşatması ve Termessosluların güçlü bir savunma yaparak kenti teslim etmemesiyle olmuştur. İskender’in ölümünden sonra kent Ptolemyler tarafından alınmıştır. MÖ 189 yılında komşu şehir İsinda’yı zapteden Termessos’lular İsinda halkının şikâyeti üzerine Anadolu’daki Roma Kuvvetleri Komutanı Manlius Vulso tarafından cezalandırılmışlardır. Büyük ihtimalle aynı tarihlerde Termessos ile Likya Birliği arasında bir savaş da söz konusuydu. MÖ 71 yılında Roma ile arasında “dostluk ve ittifak” bulunan Termessos’un işlerinde bağımsız olduğu ve kendi kanunlarını kendileri yapacakları konusu da Roma senatosunca kabul ve tasdik edilmiştir.

MÖ 36’dan 25’e kadar Galatialı Amyntas’ın Pisidya’nın diğer kentleriyle Termessos’u da yönettiği bilinmektedir. Roma İmparatorluk döneminde ise şehrin bağımsızlığını koruduğu bastığı sikkelerden anlaşılmaktadır. Şehrin Bizans döneminde ve sonraki devirlerdeki durumu hakkında hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Termessos kenti terk edildikten sonra yeni bir yerleşmeye tanık olmadığı gibi deprem ve doğal tahribin dışında oldukça sağlam ve iyi korunmuş ören yerlerinden biri olarak gösterilebilir.

Termessos, çok sayıda tapınağa ve çok geniş mezarlık alanlarına sahiptir. Mezarlarının çeşitliliği ve bezemeleri oldukça zengindir. Bunlardan Büyük İskender döneminin önemli komutanlarından Alketas’ın mezarı (MÖ 319) ve diğerleri şehir tarihine ışık tutmaları açısından da önemlidir. Anıtsal mezarların yanında çok sayıda savaşçılıklarını betimleyen kalkan motifli lahit, mezarlık alanında oldukça geniş bir yer kaplar. Antalya Müzesi’nde Termessos’a ait en ilginç eser Lahitler Salonunda sergilenen Köpek Lahdidir. Stefanos adlı köpeğe sahibesi tarafından yazılmış şiirsel kitabe benzersiz olmasıyla ayrı bir önem taşır.

Termessos, yerleşim biçimi ve savunma sistemleri ile doğanın sunduğu olanakları en iyi şekilde kullanan kentlerden biri olmuştur. Doğal ve kültürel değerleriyle dünya mirası olarak önerilen Güllük Dağı-Termessos Milli Parkı, 2000 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesinde yer almaktadır.

Kaynak: “Termessos” Dünden Bugüne Antalya [II. Cilt], Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2012)

Termessos Wiki Sayfası da BURADA.

03/12/202503/12/2025

ÜSKÜP 2+1

3 Günlüğüne Üsküp’e gittim; 2 günde şehir bitti… Ben de civarında 1 gün geçirdim. Çok da iyi yapmışım; hem harika bir kanyon gezdim hem de şehre tepeden bakma fırsatını yakaladım ve Kuzey Makedonya’nın topografisini anladım. Özetle kassanız şehri iki günde gezersiniz, ama üç güne de değer. Beş yaparsanız Ohrid’e de gidersiniz. Bir de modern Üsküp’ün brütalist ve retro-fütürist diyebileceğim yapıları beni etkiledi. Mimarlık mazimden dolayı özel ilgim; herkese ilginç gelmeyebilir. Şehrin bu tarafını görmüş olmak da keyifliydi.

Bölüm #1 – Müzeler

Ben yağmurlu bir günde Üsküp’e vardım; bu yüzden müzeleri önden gezmeye karar verdim. Asıl hedefim Kuzey Makedonya Arkeoloji Müzesi idi; gerçekten de güzel bir koleksiyonu var. Gittiğin en harika müze değil; üstelik Makedon hazinelerinin çoğu Yunanistan’da. Ama özgün tanrıça motifleri var. Özellikle ev tabanlı kadın bedenli olanları sadece burada gördüm.

Yakınlardaki bir başka müze Kuzey Makedonya Bağımsızlık Müzesi; buraya kısmen yağmurdan sığınmak kısmen de modern tarihini pek bilmediğim bu ülkenin oluşumunu anlamak için girdim. Çoğu dev yağlıboya resimler ve canlandırmalardan oluşuyor ama kıyafetler gibi bazı güzel parçalar da var. Çok şart değil; yoklukta gidilir.

Diğer müzelere pek heves etmedim. Birini denedim; o da yağmurda çatısı akınca kapanmıştı zaten.

Bölüm #2 – Eski Üsküp

Üsküp Çarşısı en gezilesi yer… Zaten yenilenen ve eski halinde kalan hanlar, hamamlar ve çoğu Osmanlı döneminden kalma binaların hepsi burada. Bu hanların, hamamların kimi galeri olmuş kimi sanat Atölyesi kimi dükkan vs. ve çoğuna girip çıkması keyifli, en güzellerini yazıyorum:

https://maps.app.goo.gl/KnRhK1dnSYSVwgBF7
https://maps.app.goo.gl/mrFsAzCrkpjQGqAG7
https://maps.app.goo.gl/d2LL7YCDcJxaHePB6
https://maps.app.goo.gl/E3A9QsYfvo2CRHWWA
Kurşunlu han kapalı ama dışarıdan bakabilirsiniz çok güzel: https://maps.app.goo.gl/SeeLzCYKaAPTm8eb9

Bit Pazarı ve Green Bazaar çarşının kuzey ucunda, ben gezdim ama pek kayda değer birşey yok açıkçası. Tahtakalenin küçüğü gibi, çeşit daha az ve eklektik. Vakit kalırsa gidebilirsiniz belki ama bence onun yerine çarşıda yiyin için, kahve keyfi yapın daha iyi.

Üsküp Kalesi’ne çıkılıyor, güzel şehir manzarası dışında cok bir olayı yok. Ama günlük turlar genelde kalenin otoparktan alıyor. Benim gibi fazladan günübirlik tur aldıysanız 1 saat 45 dk erken gidip kaleyi de gezebilirsiniz, yeterli.

Nehrin öteki tarafı biraz daha modern. Ana caddede Rahibe Terasa anıtı ve evi var, ben içine girmedim ama dışarıdan da güzel. Yanındaki modern kilise tam kafa uzatmalık. Hem zaten bu cadde tam yürünecek cadde, bizim istiklal gibi ama nispeten daha küçük. Bu tarafa Taş Köprü den başlar (Arkeoloji müzesinin güneyindeki rota) İskender Anıtı meydanından yukarıda bahsettiğim caddeyi gezebilirsiniz.

Bölüm #2 – Matka Kanyonu ve Vodno Dağı

Kuzey Makedonya’nın en popüler destinasyonlarından biri Ohrid aslında. Ama ben ona ayrıca gitmek ve Üsküp’ü eni konu gezmek istediğim için üç günlük programa almadım. Fakat şehir iki günde bitince, daha önce başka şehirlerde de kullandığım karşılaştırmalı gezi aplikasyonu GetYourGuide üzerinden bir plan seçtim.

Bölgenin en popüler doğa harikalarından biri Matka Kanyonu ile teleferikle Üsküp’e tepeden bakan Vodno Dağı zirvesini içeren bu tur yaklaşık 5-5.5 saat kadar sürdü. Kanyon hakikaten görülmeye değer. Yüzyıl başından kalma barajının bile kendine özgü retro bir estetiği var. İçeriye girince de isterseniz tekne turu alabiliyorsunuz ki kesinlikle tavsiye ederim. Yürüyüş rotası ring halinde değil, gitmeli gelmeli çünkü. Tekneyle rotanın ucundaki mağaraya kadar sudan 20 dakikada nefis bir seyir yapmak, mağarayı gezip yine tekneyle dönmek çok keyifli. Dikkat; yazın burada yerel halk serinlemeye yüzmeye geliyormuş ve çok kalabalık oluyormuş.

Turumuz Vodno tırmanışında St. Panteleimon isimli bir küçük eski Bizans kilisesi ile Makedonsko Selo isimli geleneksel Makedon mimarisini örneklemeye çalıştıkları yeni yapılmış bir yerleşkede durdu. Turizm amaçlı yapıldığı aşikar bu yapıların Anadolu mirasını bilen bizim gibi insanları etkilemesi bence zor. Ama içindeki antika, el sanatları ve tasarım dükkanları güzel olmuş ve özgün birer koleksiyonları var.

Vodno’nun tepesine ortasındaki Teleferik Durağından çıktık. Dağın doruğundaki Milenyum Haçı’nı da görüyorsunuz; bence bir olayı yok ama dibine kadar gidince iki poz çektim. Asıl doruktan topraklarının %80’ininin dağlık olduğunu öğrendiğim Kuzey Makedonya coğrafyasında bakmak harikaydı.

Bölüm #2 – Yeme İçme

Pelister diye ünlü bir yer var, iskender anıtının önünde hemen. Hem mekan hem yemekler çok güzel, aşırı pahalı değil hatta bize göre ucuz bence. Ben kahvaltı ettim… Palenta diye yerel bir kahvaltı yemeği var, Mısır gevreği ile yapılıyor. Çok aç olmama rağmen bir tabağı bitiremedim öyle düşünün, ama çok lezzetliydi.

Kuka, yerel lezzetleri tatmalık nefis küçük bir lokanta, üstelik ekonomik. İnşaatların arasında kalmış, mekanda bir özellik yok sadece lezzet ve fiyat optimum.

Adını telaffuz edemedim burası yine yerel lezzetlerin bulunduğu, bir tık daha iyi bir mekan.

Ben bu yukarıdaki üçünde yedim. Ama tavsiye edilen iki yer daha vardı işaretli gidemedim…

Bu ikisi de bar ve canlı müzik ortamı, ben gidemedim 🥴

Kahve için güzel neresi açıksa girdim…Mesela:

MyWay caffe

Bi de esnaf lokantasında kahvaltı ettim, çok memnunum:

Bratstvo

Çarşıda ünlü kofteciler var ama ben yemedim.

Bölüm #2 – Alışveriş

İskender anıtından güneye inen istiklal gibi caddede birkaç güzel mağaza var. Ben birinden ayakkabı/ terlik aldım… Birkenstock ile Sabo terlik arası tarzda ergonomik şeyler. Sırp markası imiş, uygun geldi bana, beğendim bir çift aldım.

Sanırım bu: https://maps.app.goo.gl/2NTn34qxv9uzeZYL8

Gittiğim günübirlik turda Ecovillage diye göya Makedon köyü diye gezdirilen ama yeni yapılmış turistik yerde bir dükkan vardı, adı Esnaf… Harika el yapımı ve tasarım ürünler vardı, en özgün şeyler oradaydı. Bir çift küpe aldım ben.

Çarşıda antikacı falan var ama girmedim o konuya. Onun dışında bol gümüş ve altın dükkanı var. Yerel telkari gibi gümüş işçilikli işler ve bir ödeme taş ünlü. Güzeldi ama artık gümüş pek kullanmıyorum diye almadım

20/10/202505/11/2025

Mini Likya

Dalaman’dan Antalya’ya yolculuk ederken, nicedir hayalim olan Likya Yolu’nun yürüyememiş olmanın verdiği hırsla zamanımın yettiği kadar antik kent gezmeye karar verdim… Çeşitli kaynaklarda 19 ile 48 arasında Likya antik kenti adı geçiyor. Ben bunlardan sadece 5 tanesini görebildim. Burada da her kentte geçirdiğim birkaç saatlik sürenin özetini gösteren videoları paylaşıyorum. Videolarda herhangi bir anlatım, bilgi, betimleme yok. Sadece arada bir kendimi tutamadığım heyecanlı anlardan enstantaneler, ünlemler veya rastladığım başka turistlerin sesleri duyuluyor. Zaten istediğiniz yere dair tarihi, coğrafi veya başka bilgileri bulak kolay. Böylesinin o kentin kalıntıları arasında dolaşmanın nasıl bir his olduğunu daha iyi ifade ettiğini düşündüm. Elbette asıl keyifli olan o taşlar dokunmak, havayı koklamak ve bir zamanlar bu diyarlardaki yaşamı hayal etmek.

Likya kentlerini sıralayan Wiki sayfası burada.

Ama bu sayfa daha aydınlatıcı ve kompakt bilgi veriyor bence.

Kentleri gezdiğim kronoloji ve dolayısıyla batıdan doğuya doğru lojistik olarak sıralıyorum:

Xanthos Antik Kenti

Konumu burada… Erişimi kolay ama henüz pek fazla kazılmamış, büyük ama dağınık ve biraz vahşi bir antik kent. Yine de geometrik mezar yapıları ile nekropolü beni etkiledi.

Letoon Antik Kenti / Kutsal Alanı

Aslında Xanthos ile çok yakın, yerleşimden çok bölgenin kutsal alanı olarak işlev gören bir nokta Letoon. Ana tanrıça Leto; Apollon ve Artemis tapınaklarından kalanlar etkileyici. Gittiğim her Apollon tapınağında olduğu gibi burası da sularla beslenen; şimdi de bir kısmı bu suların altında kalmış kalıntıların üzerinde tosbağaların güneşlendiği bir kutsal alan. Kompakt ve hızlı gezilebilen bir ören yeri.

Myra Antik Kenti

Demre’nin beyaz örtülü seraları arasında gizlenmiş bir antik kent Myra. Yamacında bulunduğu tepelerdeki kaya mezarları çoğu hala ayakta duran tiyatrosunu seyrediyor sanki. Etraftaki seraların altında daha kazılmamış nice zenginliklerin olduğunu tahmin ettirecek kadar küçük bir alanda ören yeri; hızlıca geziliyor.

Limyra Antik Kenti

Limyra Antik Kenti bana tam bir sürpriz oldu… Beni büyüleyen ne etraflıca kazılmamış ve restore edilmemiş halinin verdiği vahşi duygu, ne yayıldığı büyük alan, ne de hala ayakta duran etkileyici binaları oldu. Kentin içinden fışkıran ve dört bir yanını sarmalayan sularda kalbimi bıraktım. Anıtsal yapının kenarından kıvrılan derenin üzerini sakince kapladığı, şimdi sular altında kocaman taşları gözüken antik yol efsane. Ama derenin kentin içinden dolanarak kimi zaman coşkuyla kimi sakin dingin aktığı kıvrımlar ve etrafında boy atmış kadim ağaçlar onun kadar güzel.

Phaselis Antik Kenti

Phaselis’e onu bir belgeselde ilk gördüğüm günden beri gitmek istiyorum; anca fırsat oldu. Gerçekten konumu, yerleşimi ve doğası ile inanılmaz güzellikle, özgün bir yerleşim. Doğal coğrafyası üç farklı yöne bakan üç limana imkan verirken bir taraftan haşin esen rüzgarlar öteki tarafta hissedilmiyor bile. Ayakta kalan pek çok binanın yanına bir de son yıllarda hızlanan kazıların ortaya çıkardıkları eklenmiş. Yandaki halk plajı tatil günlerinde ören yerine farklı bir boyut ve ziyaretçi katıyor; iyi mi kötü emin değilim. Ama korunması, bu muhteşem noktaya bir beş yıldızlı otel daha yapılmasından iyidir. Ben sularında yüzüp hepten efsunlanarak çıktım. Daha vaktim olsaydı tam bir gün orada geçirirdim; yine gideceğim.