Başlangıç Seviyesi Japonya

Sondan Başlıyorum:

Japonya bir paradoks ülkesi… Herşey ama her şey iki ekstrem uçta salınımda!

Bir yanda materyalizm ve kapitalizmin merkezindesiniz. Etrafınızdaki her şey sizi alışveriş yapmaya yönlendiriyor. Başta o mükemmeliyetçi Japon kalitesi! Bu kaliteye bu fiyat diye başlıyorsunuz hayret etmeye. Ne cins ürün aldığınızın önemi yok; kozmetikten teknolojiye, yiyecekten tekstile kadar. Elinizi neye atarsanız her tüketim maddesinde Japon çalışma ahlakının bir sonucu, mükemmellik arayışı var. Neredeyse her şey matruşka bebekleri gibi tek tek paketli üstelik! Mesela şekerleme almaya kalkarsanız büyük paketin içinden tek tek paketlenmiş minik paketler çıkıyor. Ve bu neredeyse çoklu her üründe böyle.

Öte yanda Tokyo gibi hızlı akan, dinamizm ile neredeyse vızıldayan bir şehrin göbeğinde aniden karşınıza yeşillik bir alan çıkıyor. Oralarda bir yerde devasa veya daha insanı bir “Tor” yani tapınak dış kapısı oluyor. Kendinizi içerideki sakin merkeze doğru çekiliyor buluyorsunuz. Aman dikkat! Tapınak kapılarının içinden geçmiyoruz! Buralar ölüm ile yaşamın sınırlarını temsil ediyor çünkü. Kapının bir tarafından içeri süzülüyorsunuz. ve birden sanki bambaşka bir dünyadasınız… Doğanın ihtişamı ve özenle bakılan bahçelerin büyülenerek yürüyorsunuz; huzur ve maneviyatın kalbine bir yolculuk. Kutsal alanların enerjisi sizi sarmalıyor. Manevi tarafınız güçlü olmasa bilr burada dua etmiş, dilek tutmuş, yakarmış ya d kutlama yapmış binlerce ruhun izi sizi mutlaka etkiliyor. Ya da bahçede iki sevgiliyi temsil eden yüz yıllar ağaçların heybeti.

İnsanlar da aynı iki ucun arasında gibi… Kimi geleneksel kıyafetleriyle başka bir yüzyıldan kalma dolaşırken; kimi çizgi romanlardan / mangalardan fırlamış gibi. Kimi klasik takım elbiseli beyaz yakanın sözlük resmiymişçesine giyinmiş; kimi hiphop klibi çekiminden gelirmişçesine. Ama ne olursa olsun, eski veya yeni bir akımın tarzı farketmez; herkeste bir özen, nizami, jilet gibi keskin bir itina.

Okuduğum, izlediğim, bildiğim kadarıyla iç dünyalarında bu paradoks var… Modern yaşamın temsili gibi duran görüntünün altında aşırı tutucu, hatta yobaz denilebilecek bir yaşantı yatıyor. Toplumsal hayatın geleneksel arka yüzünde kadının neredeyse adı yok. Bireyselleşmenin doruk noktasında, bu özgürlüğün prangası gibi yalnızlıklarını sırtlarında taşıyorlar. Tokyo’daki oyun mekanlarındaki trajikomik eğlenceler, Osaka sokaklarında rastladığımız saatlik eşlikçiler bunun sadece birer örneği. İş ahlakı denildiğinde dünyanın bir numaralı örneği ülkede bireysel ölçekte psikolojik rahatsızlıklar, taşkınlıklar, ekstrem cinsel dünyalar rekor kırıyor.

Tabi bu maskelerin ardındaki yaşamı ben şahsen görmedim. Sadece Japon kültürünün hem tarihi hem güncel izlerinden okuduklarım bunlar. Bu yüzden dışarıdan hayranlıkla izlediğim; ama içinde olmak istemeyeceğim bir dünya. Ziyaretçi olmak için şahane, yaşamak için zor bir ülke! Yani sonuçta yine giderim; üstelik görecek daha çok şey var. Hatta uzun da kalırım ve kendi başıma da seyahat edebilirim. Çünkü aşırı güvenli ve her şey sistematik; hem de artık ceplerimizde akıllı çevirmen makineler var. Tokyo metrosunu çözdüysem herşeyi çözerim diyorum! Ama eninde sonunda evime dönerim ile bitiriyorum.

VLOG: Japonya gezimin tüm atmosferini, sokak seslerini ve renklerini hazırladığım vlog üzerinden izleyebilirsiniz: 👉 Japonya Gezisi Vlog – YouTube

Hazırlık & İlk İzlenimler

Yıllardır hayallerimi süsleyen bir destinasyon Japonya… Üniversite yıllarımda mimar Tadao Ando hayranlığım ile başlayan, çizgi sinema ve manga dünyasına dalarak devam eden, gastronomisini keşfedince pekişen, Hayao Miyazaki ile aşık olduğum sanatının zenginliğini gördükçe derinleşen, Haruki Murakami ile boyut değiştiren; zamanla kültürünü okudukça, izledikçe, öğrendikçe büyüyen bir merak benimki.

Tur Seçimi ve Yaklaşım: Normalde seyahatlerde kendi planlarımı yapmayı sevsem de Japonya’ya kendi başıma gitmeye yıllardır cesaret edememek beni ilk adımı bir turla yapma kararına götürdü. Ve hedeflediğim yerler ve kültürel içerik açısından fiyat performansı en yüksek gözüken Ejder Turizm’in 10 günlük yoğun programıyla yola çıktım. Stratejim, turla seyahat etmenin lojistik konforunu kabul edip, içerideki boşlukları ve serbest zamanları kendi “nokta atışı” keşiflerimle değerlendirmek idi.

Zamanlama: Çoğu turist Japonya’ya gitmek için kiraz çiçekleri mevsimini seçiyor. Ben ise hem önceliğim kültürel miras olduğu için hem de fiyat / performans açısından Mayıs ayını tercih ettim. Tabii ki bu kişisel bir yönelim; biraz neye daha çok meraklı olduğunuzla ilgili. Ama bence Japonya her mevsim gidilesi bir yer. Mesela şimdi o muhteşem bahçelerdeki sonbahar renklerini merak ediyorum. Ya da hiç gitmediğim pudra gibi yumuşacık karlı dorukları olan dağları. Ya da güneydeki balıkçı kasabaları. Nasılsa birden fazla ziyareti hak ediyor diyerek bulduğum en kolay yerden başladım.

Program: Rota ve Şehirler (10 Günlük Hızlı Çizgi)

Blog Formatı Notu: Fas yazımda yaptığım gibi, tur programında olan yerleri MAVİ, tur dışına çıkıp kendi insiyatifimle keşfettiğim /gezdiğim yerleri BORDO renkle işaretliyorum. Yanlarına da kişisel derecelendirmelerimi (***) ekliyorum.

Tokyo & Çevresi

Asakusa Tapınağı (Senso-ji) & Nakamise Caddesi ** Tokyo’nun en eski Budist tapınağı. Nakamise’deki o renkli sokak lezzetleri ve geleneksel dükkânlar arasında ilk Japonya hissi.

Ginza Caddesi *** Modern yaşamın şık yüzü ve alışverişin merkezi.

Meiji Jingu: ***** Tokyo’nun kalbinde dev bir bahçede muhteşem bir tapınak, kraliyet tapınağı imiş.

Tokyo Ulusal Müzesi: ***** Japon geleneksel sanarı ve kültürünün tam bir zaman çizgisi ile en güzel örneklerini görmek için mükemmel bir seçim.

Shibuya Scramble Crossing:**** Ünlü çoklu kavşak ve yaya geçitleri
Japanime Art Gallery Tokyo: *** Japon anime ve amnga sanatıyla ilgili minik bir galeri
Akihabara **** Teknoloji ile örülmüş bir modern yaşamın kalbi, gece anime hayatı, neon denizleri, tüketim ve alt kültürün Tokyo’daki çılgın merkezi.
Itoya Kırtasiye (Ginza) ***** Benim gibi kırtasiye meraklıları için kat kat uzanan bir tasarım ve kağıt tapınağı.
Fuji Dağı (5. İstasyon), Kawaguchi Gölü & Oshino Hakkai Köyü ******* Fuji’nin eriyen kar sularından beslenen o berrak göletler ve kartpostallık Fuji manzarası. Gerçekten otantik bir Japon dağ köyü deneyimi.

Tarihin İzinde: Hiroshima & Kobe

Hiroshima Barış Parkı & Atomic Bomb Dome *** Shinkansen (hızlı tren) deneyimi sonrası insanı sarsan, tarihin en dokunaklı hafıza mekânı.

Kobe & Ikuta Tapınağı *** Şinto inancının zarif torii kapıları ve sakin kent dokusu.
Kobe’de Akşam Yemeği ***** Hayatta en az bir kez yaşanması gerekli gurme deneyim

Canlı ve Lezzetli: Osaka & Nara

Osaka Kalesi & Shitennoji Tapınağı ***** Feodal Japonya’nın heybeti ve surların arkasındaki tarih.

Dotonbori & Shinsaibashi *** Neon ışıkları, ünlü Glico tabelası ve sokağın tüm enerjisi.
Nara Parkı & Todai-ji Tapınağı ******* Özgürce dolaşan kutsal geyikler ve dünyanın en büyük ahşap yapısı içindeki devasa Buda heykeli.

Nara Yerleşimi ********* Nara’da tur programından kaçamak yapıp eski başkentin sokaklarında bu tapınaktan çok daha fazlası olduğunu keşfettim. Soylu evler, saraylar, en bahçeleri ve minik tapınaklarla bezeli tapınağın arkasındaki yerleşimi kaçırmayın derim!

Japon Ruhunun Kalbi: Kyoto

Kinkaku-ji (Altın Köşk Tapınağı) ***** Göletin üzerindeki altın kaplama yansımayla tam bir estetik harikası. Ama turist mıknatısı olduğundan sakin bir nokta bulmak gerek.

Fushimi Inari Tapınağı ****** Binlerce kırmızı torii kapısının oluşturduğu o mistik tünellerde yürüyüş. Burası tam bir turist hac noktası; kapıların içinden yukarı çıkmaya çalışırken izdihamdan boğulur gibi oldum. Herkesin takip ettiği rotadan kaçtım; yukarı yan patikalardan çıktım. İnişte aynı şekilde kapılı bir yoldan iniyorsunuz zaten, dönüş rahattı.

Nishiki Pazarı ***** Kyoto’nun mutfak sokağı, taze deniz ürünleri ve yerel atıştırmalıklar. Geleneksel ürünler almak için doğru adres.
Gion Bölgesi & Geleneksel Çay Seremonisi ****** Geisha kültürünün izleri ve zamansız bir çay seremonisi ritüeli.

3. Alışveriş: Japonya’dan Ne Alınır, Nereden Alınır?

Japonya alışveriş konusunda tam bir derya deniz. Gitmeden önce aldığım tavsiyeler, bizzat not ettiğim ihtiyaçlar ve deneyimlediğim noktaları aşağıda sıralıyorum.

Mutfak & Gurme

Dashi Tozu
Katsuo-bushi (Kurutulmuş palamut rendesi)
Furikake (Pirinç çeşnisi)
Nattokinase (Fermente soya takviyesi)
Miso (Kurutulmuş yosunlu, Beyaz/Kırmızı)
Shichimi (Yedi çeşit baharat çeşnisi)
Matcha & Yeşil Çay Ürünleri: Özellikle Kyoto/Uji bölgesinden
Kurutulmuş deniz ürünleri: İnanılmaz çok çeşit var, minik yengeçlerden uskumruya, ahtapottan kalamara, deniz tarağından midyeye. Ben epey bir çeşit aldım; ama dikkat edin bazıları şekerli oluyor.
Japon Bıçağı: Bu konuyu es geçmeyin, gerçekten muhteşem bıçaklar var. Boy boy, çeşit çeşit ve kalitede; hepsi muhteşem, en ucuzu bile.

Bakım & Geleneksel

Ben kozmetik meraklısı değilim o yüzden bu konuya girmedim… Ama alanlar delice adlı!

Geleneksel Sabun (Eda markası)

Alkol & İçecek

Viski: Hakushu (+++) │ Gurme tercih
Viski: Yamazaki (+++) │ Gurme tercih
Viski: Suntory Toki (++)

Teknoloji & Kırtasiye

DJi Osmo Pocket 4
Casio Saat
Itoya Kırtasiye (Tokyo)
Akihabara Elektronik & Anime Çarşısı

Tekstil & İkinci El

Marka Bavul (Ali/Trunk modelleri)
Japon Denim / Kot ürünleri
Gelenesel Kıyafet
2. El Vintage (Yukata / Kimono) Kiyafet
Ayakkabı Asics

Zeynox’tan Ekstra Alışveriş Tüyosu:

Don Quijote (Donki) Mağazaları: 24 saat açık olan bu karmaşık mağazalar kozmetik, atıştırmalık ve teknolojik ıvır zıvırları Tax-Free (vergisiz) almak için ilk durak. Zaten turist ve de özellikle Türk dolu! Benim için fazla kalabalık ve kaotik idi. O kadar ki alışverişten soğudum!
Big Camera Mağazaları: Bu da başka bir zincir mağaza. Ama çok daha ferah ve rahat. Ben bavulumu, saatleri, viski ve macha gibi pek çok şeyi buradan aldım.

4. Yeme & İçme Deneyimleri

Sokak Lezzetleri vs. Restoranlar: Dotonbori’de dumanı üstünde tüten Takoyaki (ahtapot köftesi) ve Okonomiyaki tadımları.
Konveyör Sushi Deneyimi (Kura Sushi): Masadaki ekrandan sipariş verdiğiniz, banttan tabağın ayağınıza geldiği; fiyat/kalite performansı optimum

Geleneksel Mutfak & Set Menüler: Fuji turundaki yerel set menüler, Nishiki Pazarı’nın taze ayaküstü deniz ürünleri ve elbette Gion’daki geleneksel çay seremonisindeki zarif tatlı ikramları.
Tokyo Banana: Her yerde var… İlk bakışta bu ne yahu deyip geçtim. Sonra tadına bakınca “oha” dedirti! Her şeyde olduğu gibi tatlıda da kaliteden ödün yok.
Kobe’de Akşam Yemeği: Kobe etini duymuşsunuzdur… Buralarda yapılan servis bu etler ve çok daha fazlası ile bir lezzet patlaması yaşama fırsatı! Tavsiyem kaliteli bir mekanda, karşınızda kişisel şefinizin sunumu ile deneyimlemek. Seçtiğiniz menüye göre sebzelerden sarımsağa kadar her şey önünüzdeki mükemmel temizlikte çelik ızgarada hassas bir özenle hazırlanıyor. Biz burada yedik – Kobe Beef Steak Restaurant Royal Mouriya: https://maps.app.goo.gl/VDjXLJuT57LpuNtw7

Yiyebildiğin Kadar Deneyimi: Pek çok şehirde var; biz Kyoto’da yengeç ve wagyu lokantasına gittik. Ortaya gazlı bir ocak koyuyorlar, dileğin kadar yiyip içebiliyorsun; alkol dahil. Mükemmel bir akşam yemeği oluyor. Biz burada yedik – Sukiyaki Snow Crab & King Crab All-You-Can-Eat Wagyu and Crab Sanjo Kawaramachi Branch : https://maps.app.goo.gl/W8dSgKrFZhAaoRtT6

5. Kritik Öneriler & Hayat Kurtaran Tüyolar

Yürüme Faktörü ve Ayakkabı Seçimi: Mısır veya Fas seyahatlerindeki gibi günde 15.000 – 20.000 adım atılıyor. Rahat ve kolay çıkarılabilen (tapınak girişleri için) bir ayakkabı şart.
Vergisiz Alışveriş (Tax-Free): Pasaportunuzu asla otelde bırakmayın. Belirli bir tutarın üzerindeki alışverişlerde kasada anında %10 vergi iadesi düşüyorlar.
Çöp Kutusu Yokluğu & Temizlik: Sokaklarda çöp kutusu bulmak imkânsız gibi bir şey! Herkes çöpünü yanında taşıyor. Yanınızda küçük kilitli poşetler bulundurmak hayat kurtarır.
Bavul Transferi ve Shinkansen: Trenlerde dev bavullarla hareket etmek zor. Tur ile gitmenin en büyük avantajı bagaj lojistiği; bireysel zamanlarda ise tren istasyonlarındaki Locker (kilitli dolap) sistemini kullanmak şart.
Hafif Gidin Ağır Dönersiniz: Bu herkesin söylediği bir konu… Minimum kıyafetle maksimum boş alanla gidip alışveriş yaparak bavul hakkını sonuna kadar kullanmak! Gerçekten de böyle bir durum var. Ama birkaç noktaya dikkat etmenizi öneririm. THY dahil bazı hava yolları bagaj ebadında bir maksimum limit yenilemesi yaptı; o devasa bavullar artık kabul edilmiyor. Ölçülerinizi kontrol etmenizi tavsiye ederim. Ayrıca giderken boş bavul taşımak yerine oradan almak daha kolay. Ben öyle yaptım; hatta bir tane alacaktım ikili set alıp iç içe koyarak getirdim. Çünkü iki adet bagaj altı hakkınız oluyor.
İkinci El Dünyası: Japonya ikinci elde şahane. Sonradan duydum ki önceden planlarsanız teknolojik ürünlerin de kaliteli ve iyi durumda ikinci ellerine ulaşabiliyorsunuz. Ben daha çok kıyafetten yana kullandım hakkımı. Muhteşem ipekli ve Japon kotonu ürünler aldım. Her şehirde ikinci el mağazalar var; Kyoto ise geleneksel kıyafetlerde bir numara.
Turda Hiroşima Rotası: Bizim programda Hiroşima aslında geleneksel kültürün rotasında biraz aykırı kaldı. Çünkü daha yakın tarihten bir anının izlerini taşıyor. Hem konsept olarak, hem mesafe açısından, hem de biz okullarda ikinci dünya savaşına dair çok şey öğrendiğimizden yabancı olmadığımız bir durak. Talep de çok olduğu için uzak olmasına rağmen dahil etmişler anladığımız kadarıyla. Ben olsam bu rotanın parçası olarak gezmektense daha uzun soluklu bir Japonya gezisine dahil ederdim. Ya da en azından hızlı tren ile gidip yavaş yavaş dönmek yerine yine hızlı trenle dönerek zaman kazanırdım. Ki nitekim biz iki kafadar öyle yaptık… Hiroşima turunda rehberli gezi sonrası serbest zamanda müzeyi hızlıca bitirip kendi Shinkansen biletimizi cebimizden aldık ve Kobe’ye erken geçtik. Böylece hem Kobe şehrini gündüz vakti gezme hem de biraz soluklanma fırsatımız oldu. Üstelik ekibin kalanı akşam yemeğine zar zor yetişirken biz muhteşem bir Kobe eti deneyiminin tadını çıkarıyorduk!

31/10/202631/10/2026

Antik Köklerden Dijital Göçebeliğe: Türkiye Nomadfest 2026

Zamanı ve Mekânı Yeniden Tanımlamak

Bu yıl ikincisi düzenlenen Türkiye Nomadfest etkinliği için yine Alanya’daydım… Geçen yıl “Modern Cadı” titri ile bir sunum yapmıştım. Bu sene ise etkinliğin kültürel rotalarını planlayıp rehberlik etmek gibi bir misyonum vardı. Ne, nerede, nasıl ve neden gibi soruları yanıtlamak için karşınızdayım. 🙂

Uzaktan Çalışma, Dijital Göçebe ve Solopreneur Dengesi: Özgürlük ile Biraradalığın Paydası Nomadfest

Modern nomadizm ve dijital göçebelik, tek bir merkeze bağlı kalmaksızın coğrafi sınırları ortadan kaldıran sınırsız bir özgürlük alanı açmakta. Kendi işini kuran, tek başına büyük yapılar inşa eden solopreneur’ler için bu yaşam tarzı; patronlardan ve ofis duvarlarından kurtulmanın en net yolu gibi görünüyor. Ancak bu mutlak özgürlük, beraberinde derin bir aidiyet krizini ve fiziksel izolasyonu getirebilir. Madalyonun diğer yüzünde, o coğrafi dağınıklığı tek bir çatı altında toplayan “community” (topluluk) hissi yer alıyor. Dijital göçebelik, hayatta yalnız yürüyenlerin yolu gibi görünse de; sürdürülebilirliği paylaşılan bir aidiyet ve güçlü bir cemaat bilinciyle mümkün. Özgürlüğün rüzgârları ortak bir aidiyet limanında dinlenebilir ve yeni rotalara dümen çevirmeden önce şarj olabilir. Dünyanın çeşitli yerlerinde yapılan “nomad” etkinlikleri ve festivaller işte bu alanı yaratıyor, büyütüyor ve koruyor.

Türkiye Nomadfest: Akdeniz Kıyısında Bir Topluluk ve Üretim Alanı

18–25 Ekim 2026 tarihlerinde Alanya’da ikincisi düzenlenen Türkiye Nomad Fest, sıradan bir tatil etkinliği veya pasif bir buluşma değil. Solopreneur’lerin, yazılımcıların, içerik üreticilerinin ve mekandan bağımsız profesyonellerin katıldığı; sabahları zindelik (wellbeing), gün içinde yoğun yapay zeka (AI) bootcamp’leri (atölyeleri) ve fikir alışverişleriyle geçen 8 günlük entelektüel bir kampüs. Temel hedefi, coğrafi olarak izole çalışan zihinleri birbirine bağlamak, güçlü bir topluluk hissini yüceltmek ve sürdürülebilir dijital iş modelleri oluşturmak. Bunu yaparken yerel topluluklarla da bir araya gelmek ve bağ kurmak.

Nomadfest Kültür Rotaları: Geçmişle Bağ Kurmak

Bu seneki festival kapsamında planlanan kültürel rotalar ve atölyelerin amacı ise salt turistik değildi. Temel amaç, mekandan bağımsız çalışan modern göçebelerin ayak bastıkları coğrafyanın hafızasıyla bağ kurmasını sağlamak oldu. Ekranlar arkasına kodlar ve metriklerle boğuşan zihinleri; binlerce yıllık bir kalenin surlarına, korsan sığınaklarına ve mitolojik katmanlara taşıyarak hem festivaldeki “anlam” alanını tutmak hem de topluluk hissini güçlendirmek konseptin omurgasını oluşturdu.

Coğrafyanın Hafızası: Alanya’nın Kültürel Mirası ve Korsan-Herakles Bağı

Alanya, bugünün turizm kasabası maskesinin altında sert bir hayatta kalma ve strateji tarihçesi barındırıyor:

Korakesium’dan Korsanlara:

Alanya, tarihteki adıyla “Karga Yuvası”, sarp kayalıkları ve geçit vermez yapısıyla antik çağda korsanların sığınağıydı. Roma Generali Pompeius’un MÖ 67’deki seferine kadar bir korsan krallığı olan bu coğrafya, kuralları yıkan ve kendi sistemini kuran asi ruhu temsil ediyor.

Korsanlar ile Herakles Kültü Arasındaki Bağ:

Bölgenin asıl omurgasını oluşturan Herakles (Herkül) kültü, antik korsanların ve denizcilerin sefer öncesi sığındığı ana koruyucu inanç. Çünkü Herakles sadece kas gücünün değil; ölümlü ile tanrısal olanın, çileli emeğin ve “kötülükleri def eden” (Alexikakos) gücün simgesi. Kurallara başkaldıran korsanlar, sürekli bir mücadele ve tehlike içinde var oldukları için, zorluklarla bizzat savaşarak tanrılaşan Herakles’i kendi koruyucu azizleri (Alexikakos) olarak benimsemişler. Syedra antik kentindeki 12 görevi betimleyen devasa taban mozaikleri, bu coğrafyanın mücadele ve direnç genini gözler önüne seriyor.

Tarihsel Katmanlar:

Selçuklu’nun denizci vizyonuyla inşa ettiği Kızılkule ve Tersane, Kleopatra’nın izleri ve Alaeddin Keykubad’ın keçilerle kaleyi fethettiği efsane; bu toprakların kurnazlık, strateji ve dayanıklılıkla yoğrulduğunu kanıtlayan başka hikayeler.

Nomadfest Etkinlik Rotaları & Mirasın İzdüşümü

Nomadfest Türkiye içindeki kültürel etkinlikler, bu tarihi ve mitolojik altyapıyı modern göçebelerle buluşturmak için üç ana rota üzerinde yapıldı:

Alanya Kalesi Turu ve Fotoğraf Atölyesi:

Katılımcılar, teleferik yolculuğu ve suriçi yürüyüşleriyle Korakesium’un kayalıklarında korsanların izini sürdü. Gün batımında kalenin mimari katmanlarını fotoğrafçılık atölyesi ile ölümsüzleşti.

Damlataş Mağarası ve Arkeoloji Müzesi:

Bölgenin doğal yapısında dokunan Damlataş Mağarası gezisi sonrası Alanya Arkeoloji Müzesi gezildi. Şehir merkezindeki bu durakta, Syedra ve Laertes’ten gelen eserler ile bölge kültürünün yapı taşı Herakles (Herkül) kültü ve sembolü olan 2. yüzyıl Bronz Herakles Heykeli incelendi

Syedra Antik Kenti:

Bölgenin en önemli antik kentlerinden biri olan Syedra Alanya Belediyesi’nin de desteği ile alandaki arkeolojik kazılarda yer alan arkeolog Samet Bey rehberliğinde gezildi. Kolonatlı caddeleriyle antik kentin kalbine inildi; Herakles mozaiklerinin yer aldığı bu coğrafyada antik dönemin spor ve adalet kültünün izleri sürüldü.

Sonuçta…

Dünyada çeşitli ülkelerde Nomad festivaller yani yeni nesil göçebelerin buluşma etkinlikleri giderek çoğalıyor. Kimi uzun yıllardır yapılıyor; kimi yeni yeni canlanmakta. 30-50 Kişilik Küçük gruplardan binleri bulan kalabalıklara farklı ölçeklerde ve formatlarla düzenleniyor. Türkiye Nomadfest ise iki sene üst üste Alanya’da gerçekleşti. Amaçlar arasında memleketimizin güzelliklerini bu camiaya tanıtmak kadar giderek daha akışkan hale gelen yaşam ve çalışma biçimlerini ülkemizde paylaşmak da var. Hatta dijital göçebelik, ülkelere geleneksel turizmden ve emekli yabancı misafirlerden daha fazla gelir getiriyor. Üstelik girişimcilik ve inovasyon ekosistemini besleyen çok daha geniş bir etki alanına sahip. Dolayısıyla gençler, girişimciler ve uzaktan çalışanlar kadar kamunun da ilgisini çeken bir konu.

Fakat açık sözlü olursak, yerelde etki açısından iki yıllık emeğin tam karşılığı alınamadı maalesef. Gelen yabancıların çoğu ya zaten severek burada yaşayan ya da görünce aşık olan yeni ziyaretçiler. Az sayıda konuya ilgi duyan vatandaşımız dışında yerelden katılım yeterli değildi. Bunu bireysel ilgi, kamusal destek, kurumsal işbirliği, tanıtım bütçesi vb eksiklere bağlamak işin kolay tarafı. Yapılanı eleştirmek ata sporumuz ne de olsa! Bir ucundan tutmak ise daha meşakkatli bir yol. Ama gönüllü yapılan işlerin de zayıf karnı sürdürülebilirlik.

Ben kişisel olarak ilk kez Türkiye Nomadfest ile geçen yıl burada tanıştım ve ilk etkinlikte konuşmacı oldum. İkincisinde ise organizasyon ekibinin de teşvikiyle daha geniş bir rol üstlendim ve kültür rotaları tasarım ve rehberlik desteği verdim.

Festival boyunca ve sonunda gelen geri bildirimler, bu kültürel rotaların sadece birer gezi olmadığını; katılımcıların ortak bir hafızada buluşmalarını sağlayan güçlü bir çimento olduğunu gösterdi. Göçebeler, bin yıllık surlara dokunarak hem mekanla hem de birbirleriyle anlamlı bir bağ kurma ve köklenme fırsatı yakaladı.

Benim kişisel kazanımım ise çok yönlüydü… Elbette iki yıl üst üste gelenlerle dostlukları pekiştirdik; hatta birlikte projeler geliştirmeye başladık. Yeni dostluklar ise eskileri kadar samimi ve derinlikli oldu. Ama benim için asıl değerli olan yeni şeyler öğrenme arzum kadar üretme motivasyonumun da canlanması oldu. Hayatımı kendi istediğim gibi yaşayabilmenin minneti kalbimde. Heybemdekileri daha çok kişiyle paylaşmak, daha çok etki yaratmak ve bunu da sürdürülebilir kılmak adına, verdiği ilham için Türkiye Nomadfest ekibine teşekkürlerimi sunuyorum.

30/12/202530/12/2025

Fas Kraliyet Şehirleri / Batı Fas

Öncelikle Fas tahminimden çok daha güvenli, rahat ve keyifli bir ülke… Konuya böyle başlıyorum çünkü Mısır deneyiminden sonra, kadınlardan oluşan bir ekip olarak Fas’a tursuz gelmeye biraz çekiniyorduk. Ama hiç de korktuğumuz gibi değilmiş. Son değerlendirmemi baştan söyleyeyim, Fas’a tekrar giderim; üstelik turla değil kendi planladığım şekilde ve zamanlamayla! Hem göremediğimiz doğu Fes bölgesini ve Akdeniz kıyılarını gezerim; hem Marakeş başta olmak üzere bazı yerlere tekrar giderim.

Tek tek tavsiyeler yazman yerine program akışını notlarımla paylaşıyorum. Tur programı içinde kalanları normal, bizim inisiyatif alıp kendi gittiklerimizi BOLD işaretliyorum. Ayrıca beğendiklerimizin yanına derecesine göre +++ beğenmediğimiz veya çok da gerek yok dediğimiz yerlere de— işareti koyuyorum. Kritik lokasyonları da haritadan bağlantı olarak ekliyorum.

Program

1.Gün ISTANBUL – CASABLANCA – MARRAKECH

Gece yarısından sonra 01.30’da hareket & yerel saat ile 04.35’de Kazablanka’ya varış
Marakeş’e otobüsle hareket (yaklaşık 3-4 saat)
Marakeş şehir turu
- Koutoubia Minaresi, +
- Çarşı & Mucizeler Avlusu denilen Jma El Fna şehir meydanı ++

Marakeş Müzesi (tur dışı) ++++

Bacha Coffee (tur dışı) ++++
Akşam Chez Ali Gösterisi (Berberi atlı gösteri, çok vasat) —

2.Gün MARRAKECH

Marakeş Majorella bahçeleri ziyareti +++

Argan Yağı molası ++
Essaouira Turu (Atlas okyanusu kıyısında dünyaca ünlü eski Portekiz şehirlerinden biri):
- Şehrin kalesi, balıkçı limanı ve Medina Çarşısı ++++

Marakeş’e dönüş
Bagatelle Fransız Restoranı’nda aperatif ++

3.Gün MARRAKECH

Ba Ahmed’in Bhia Sarayı ++

Atlas Dağları Turu ++
- Berberi köyünde ev ziyareti & nane çayı
- Ourika Vadisi’nde mola

Safran’da Yemek & Eğlence ++++

4.Gün MARRAKECH – RABAT – CASABLANCA

Rabat’a hareket & Rabat Turu
- Panoramik şehir turu +
- Hassan Kulesi & Muhammed V Anıt mezarı +

Kraliyet sarayı —
Rabat Kalesi & Eski Çarşı ++++

Kazablanka’ya hareket ve şehir turu
- Hassan II Camii, ++

Medina & Muhammed V meydanı & Birleşmiş Milletler meydanı —
Rick’s Cafe’de Jazz & Yemek ++++

5.Gün CASABLANCA – ISTANBUL

Abderrahman Slaoui Vakfı Müzesi (tur dışı) +++

Havalimanı transfer & dönüş

Özet

Fas turu yapan programları karşılaştırıp birini seçerken biz hem ekonomik, hem de arada bize serbest zaman bırakan bir tercih yaptık. Çünkü bazı özel deneyim turları dışındakilerin hepsinde aynı yerlere gidiliyor. Sonuçta gördük ki bunların bazıları çok güzel bazıları gereksiz. Tur rehberimiz tüm iyi niyetine rağmen vasat idi… Bilgi seviyesi bizim gibi tarih, coğrafya, kültür meraklısı bir ekip için yeterli olmamakla birlikte ara ara kritik hatalar bile yaptı. Saygılı ve özenli iletişim kurmasına rağmen anlatımı, dil ve ifade becerileri ortalamanın altında kaldı. Ama bütün bunlar bizim için pek fark etmedi; çünkü arayı kendi bilgilerimiz ve araştırmalarımızla kapadık. Boş zamanlarımızda da turda yer almayan kritik nokta atışları ile gizli hazineleri keşfettik. Böylece Fas deneyimimiz çok keyifli bir seyahat oldu.

Yine giderim diye baştan söylemiştim. Bir de üstüne daha çok alışveriş yaparım… Zira burada da bir pazarlık durumu var insanı canından bezdiren. Mısır kadar kötü olmasa da bir noktadan sonra alışveriş şevki bırakmıyor yine. Biraz bu nedenle biraz da zaman ve fırsat eksikliğinden istediğim kadar özgün alışveriş yapamadım. Argan yağında stok yaptım ama kaktüs ipeği kumaşından bir şey alamadım mesela. Ya da benim tarzım değil diye o özgün dokuma ceketlere heves edip cesaret edemedim; fakat kumaşından alıp istediğim modelde bir şeyler burada diktirebilirdim.

Sonuçta nasılda bir de doğu Fas niyetimiz var; buna bir de Cebelitarık geçişi eklersek tadından yenmez diye düşünüyorum. İçimde kalanları da o zaman tamamlarım.

25/12/202525/12/2025

Konya & Şeb-i Arus veya Semra Nerde?

Mevlevi unsurlara merakım aslen mekansal kaynaklı. Lise yıllarımda Galata Mevlevihanesini keşfime dayanıyor. Bu kaosun ortasındaki huzur bahçesi Cuma akşamları Beyoğlu maceralarımıza atılmadan önce kankamla mola yerimizdi. Binanın içini de merak edip göz gezdirdiğimiz olmuştu ama ilgimzii çeken asıl bahçenin kendisiydi. Derslerin monoton ritminden kaçış ile eğlencenin dalgalı frekansı arasında burada şarj oluyorduk resmen.

Sonraları Mevlana ve Şems’i biraz tanısam da aslında ne tam bir okuyucu ne de gerçek bir takipçi hiç olmadım. Hatta maneviyatla ilişkim yakın zamana kadar oldukça mesafeliydi; kendimi daha ziyade akıl ve bilim insanı olarak tanımladım. Ama sanata olan merakım ve mimar tarafım bu koca külliyata ucundan azıcık bakmaya vesile oldu.

Yıllar sonra, uzun bir aradan sonra tekrar Galata Mevlevihanesine gittiğimde ilk gençliğimin buradaki anıları canlandı. Mekanın ufak bir müzeye dönüştürülmüş halini keyifle gezdik. Ama asıl bahçede saatler geçirdiğim zamanları anarak aynı dinliniği, huzuru iliklerimde hissettim. Akşam da sema törenine kalıp bu zaman yolculuğunu, görsel olduğu kadar ses ve nefesle de kalbe dokunan bir şölenle taçlandırdık.

İşte o gün bugündür, Konya’ya ve özellikle Şeb-i Arus törenine gitmek istiyordum. Hatta bir önceki seneye aldığım uçak biletlerini törene bilet bulamadığım için iptal etmek zorunda kalmıştım. Bu sene ise karşıma bir tatilbudur.com fırsatı çıkınca kaçırmadım. Kızları organize edip beş kişilik grupla Konya çıkartmasına niyet ettim.

Program

Sabah çok erken trenle Konya’ya gittik ve günün kalanında pek çok yeri görme fırsatı oldu. Akşam Şeb-i Arus töreninden sonra konforlu otelimizde konaklayarak ertesi gün akşam trenine kadar tekrar otobüsle dolaştık. Dolu dolu ve keyifli bir programdı. Sadece ikinci gün öğlen saatinde biz ekipçe asilik yapıp gruptan ayrıldık. Açık büfe kahvaltıdan karnımız tok, yemeği atlayıp çarşıya indik ve alışveriş yaptık. Son duraktan sonra gruba ayrılan serbest zamanda da gidip Mithat’ın Tirit Lokantasında ünlü Konya Tirit yemeğinin gerçek lezzetini tattık. Öyle muhteşemdi ki gerçekten tiridine bandık! 🙂

İlk gün:

İstanbul – Konya hızlı treni ile ulaşım
Tavus Baba Türbesi & Camii
Karatay Medresesi

Şemsi Tebrizi Türbesi & Camii

Otele giriş & dinlenme
Şeb-i Arus Töreni

İkinci gün:

Sille Kasabası & Aya Eleni Klisesi

Mithat’ın Tirit Lokantası
Konya – İstanbul hızlı tren dönüşü

Programda beni Şeb-i Arus töreni dışında en çok etkileyen şeyler, mekan olarak Karatay Medresesi Enerji olarak Şemsi Tebrizi Türbesi ve Camii ile her iki yönden de büyüleyici olan Mevlana Türbesi idi. Çok başarılı tasarlanmış müzesi ile Sille Kasabası tatlı bir dokunuş oldu ve programa nefes verdi. Kelebek Bahçesi ise turun en şaşırtıcı güzelliği idi; bayıldık.

Şeb-i Arus

Kültür Merkezi’nde yapılan Şeb-i Arus Töreni beklediğimden biraz farklıydı. Mekanın büyüklüğü ve kalabalıklığı ilk başta acaba çok mu turistik bir etkinlikteyiz endişesi yaratsa da devamı o duyguyu tamamen unutturdu. Tören Ahmet Özhan’ın çocukluğumuzdan hatırladığımız sesi ile tasavvuf müziği konseri ile açıldı. Arkasından gelen selam ve sema töreni ise hakikaten muhteşemdi. Gerek geleneksel sema düzeni ve dervişlerin hareketleri, gerek modern mekanın başarılı aydınlatması ve düzeni seyirciyi başka bir dünyaya taşımaya yeterliydi. Tek can sıkan münasebetsiz izleyicilerin görgüsüz tavırlarıydı; onları da görmezden gelmeye çalıştık. Sonuçta yaklaşık iki saatlik törenden hepimiz “iyi ki” ile ayrıldık.

Tatilbudur Değerlendirmesi

Aslında turla gezmeyi tercih eden biri değilim. Kendim araştırıp rotamı ve programımı kendim belirlemeyi tercih ediyorum genelde. Böylece hem zevkime, keyfime ve zamanıma göre gezebiliyorum hem de spontane hareket etmek kabiliyetim oluyor. Bu turu tercih etmekteki sebebim Şeb-i Arus törenine yer bulmanın zorluğuydu aslında.

Fakat tatilbudur.com tecrübemiz öylesine tatmin edici ve keyifliydi ki bana bu tur meselesini tekrar düşünme fırsatı verdi… Öncelikle seyahat öncesi bilgilendirme ve organizasyon hepimizden tam puan aldı. Ardından turun içeriğinden ziyade rehberimiz Mert Oymak’ın donanımı kadar zarif ve saygılı duruşu bizim ekibin de grubun tamamının da kalbini kazandı. Tüm duraklarda kozmopolit bir turda her katılımcıyı tatmin edecek dozda, ne az ne fazla bilgiyi gerekli tüm detaylara hakim olduğunun özgüveniyle anlattı. Sorulara ve yorumlara sabır ve sakin cevaplar verirken yüzünde her daim bir tebessüm vardı. Profesyonellik ile samimiyetin hassas çizgisindeki asil duruşu ile memlekette hasretini çektiğimiz bir insan modelini bize yaşattığı için kendisine müteşekkiriz.

Nerdesin Semra?

Tura katılmaya yanıma eküri ararken grubumuz önce iki, sonra dört kişi olmuştu. Semra ise yoğun programının arasında benim mesajları atlamış; sonradan görünce beşinci oldu. Ama rezervasyonu bizim ekipten sonra yaptığı ve tek olduğu için hem trende hem de otobüste bizden ayrı düştü. Üstelik turu dolaştıran büyük otobüste en arkaya yerleşince, tur boyunca indi bindilerde hep sona kaldı. Birbirimizden ayrı kalmamak için, her yeni durakta birimiz “Semra Nerde?” diye aranıyordu. Elbette şen şakrak bir ekip olunca bu soru, ilk üç beşten sonra aramızda bir espriye döndü. Durup dururken, olur olmaz “Semra Nerde” edaları yolumuzu kahkahalarla doldurdu.

05/12/202505/12/2025

Kibirli Kibyra

Kibyra’nın yolu biraz sapa… Kıyıdan ve turistik şehirlerden biraz uzakta, içeride kendi başına bir tepede kibirle ayakta duruyor! Antalya’dan 2 saat, Burdur ve Denizli’ye yaklaşık birer saat mesafede; dağların arasında Gölhisar diye bir beldede tek başına, biraz burnu hava duruyor.

Ama bu kibiri de hak ediyor doğrusu…Gerek gün yüzüne çıkarılan muhteşem mozaikleri (özellikle tiyatrodaki Medusa), gerek tepenin yamaçlarına dağılan ihtişamlı yerleşimi, gerekse göreni hipnotize edici güzellikle, hala akan çeşmesi ile ne kadar gururlansa yeridir.

Aklıma nerden düştü derseniz, baharda ziyaret ettiğim Burdur Arkeoloji Müzesi’nde muhteşem Kibyra kalıntılarından etkilenip mutlaka gitmeliyim demiştim. Bu sebeple Antalya’dan çıkıp Termessos ziyaretimin ardından günün ikinci yarısında ören yerine vardım. İki kotta park yeri var; ben yukarıdakine park edip aşağı doğru rotayı izledim. Tüm şehri gezmem yaklaşık 2-3 saatimi aldı. Sonunda da alt otoparktan yukarı otostop çekip çıktım. Zira bir günde iki dağda iki antik kenti fethetmiştim; ama galip gelen onlar oldu. Kibirli de olsa Kibyra’nın güzelliğine değerdi!

Kibyra Tarihi Bilgi

Kibyra Antik Kenti, Burdur Gölhisar ilçesinin Horzum mahallesinde birbirinden derin yarlarla ayrılan hâkim üç tepelik üzerinde yer almaktadır.

Kentin yerleşim alanı oldukça büyüktür. Yapılar, simetrik düzenlenmiş, tepelik teraslanarak göl ve ova manzarasına hâkim konumda ve hiçbir yapı bir diğerinin manzarasını kesmeyecek biçimde yerleştirilmiştir. Şehre girerken solda muhteşem bir anıtsal kapı ile Antik Çağ Anadolu’sunun 12-13 bin kişi kapasitesi ile en görkemli stadyumu bulunmaktadır.

İlerledikçe bazilika, yukarı ve aşağı agora, hamam, gymnasion, tiyatro ve meclis binası ile planlı anıt mezar, hamam, yuvarlak kuleli tak ve su yolları görülmektedir. Meclis binası/müzik evi 3 bin 600 kişi kapasitesiyle Antik Çağ Anadolu’sunun en görkemli eserlerindendir. Meclis binası/orkestranın tam merkezinde bulunan kırmızı, yeşil ve beyaz mermerden yapılmış, yılanlardan oluşan saçları ve insanları taşa çeviren bakışlarıyla Medusa Mozaiği Anadolu’da tektir.

2011 yılında meclis binası önünde, Anadolu’nun en sağlam ve en büyük mozaik alanı olma özelliği taşıyan, 540 metrekare alanı kaplayan mozaik ortaya çıkarılmıştır. Yine meclis binası önünde, Geç Roma Dönemi’ne ait (MS 6-7’nci yüzyıl) Roma Hamamı ve seramik atölyesi bulunmuştur. Kentin bugün görülebilen tüm mimari kalıntıları Roma İmparatorluk Dönemi’ne aittir.

Kibyra, II. Eumenes (MÖ 197-159) zamanında Bergama Krallığı egemenliğinde görünmektedir. Hemen sonrasında Kibyra ve yakın çevresinde konumlanmış antik kentlerden Boubon, Balboura ve Oinoanda’dan teşekkül dörtlü ortak meclis (MÖ 2-1’nci yüzyılda) oluşturulmuştur.

Söz konusu birlik MÖ 82 yılında Romalı General Murena tarafından dağıtılarak ortadan kaldırılmış; Asia eyaleti ve diğer kentler Likya Birliği’ne dâhil edilmiştir. MS 23 yılında meydana gelen büyük bir deprem sonucunda yerle bir olan kent, Roma İmparatoru Tiberius tarafından yeniden inşa edilmiştir. Kibyra özellikle MS 1 ve 3’üncü yüzyıllar arasında en parlak dönemini yaşamıştır.

Kibyra, demircilik, dericilik, çömlekçilik ve at yetiştiriciliğinde ünlüdür. Şehir halkı son derece savaşçı bir kimliğe sahiptir. Meclis binası, içindeki Medusa başı ve önünde yer alan Türkiye’nin en sağlam ve en büyük mozaik alanı dikkat çekicidir. Kibyra’dan çıkarılan eserler Burdur Müzesi’nde sergilenmektedir.

Kaynak: Kültür Envanteri, Ankara 2007

Kibyra Wiki Sayfası BURADA

05/12/202505/12/2025

Doruklarda Termessos

Termessoss’a Ekim’de gittim… Mükemmel bir zamandı; güneş yeterince ısıtıyor, gölge yeterince nefes veriyordu. Araştırmayı az yapıp beklentimi coşturmayayım dedim. O doruklara tırmandıkça büyülendim; kent önce doğasıyla sonra topografyaya yerleşimi ve kalıntıların zenginliği ile beni sarmaladı. Öyle bir noktada konumlanmıştı ki bir doruğa sırtını dayamış, diğerine tepeden bakarken dünyanın hakimi gibi hissettirdi. Hele o çift manzaralı tiyatronun sırtlarındayken rüzgar beni tarihin hayallerinde dolaştırdı.

Antalya merkezden 1 saate yakın mesafede Termessos’a gitmek için kuzeybatı yönünde seyahat ediyorsunuz. Benim bir sonraki hedefim Kibyra Antik kenti olduğundan sabah erken çıkıp yarım günü burada geçirdim. Milli park sınırından araçla girip nefis manzaralar eşliğinde, dolambaçlı yoldan antik kent kalıntılarının başladığı noktadaki otoparka park ettim. Burada bazı kalıntılar var ama asıl kenti dolaşmak için bir patikadan bir miktar yukarı tırmanıyorsunuz. Yani ayakkabı gibi ekipman açısından biraz doğa yürüyüşüne, rampaya da psikolojik olarak hazırlıklı gidilmesi iyi olur. Ben tüm rotayı dolaştım; aynı noktaya döndüğümde tahmini 8-10 km arasında yürümüş olduğumu tahmin ediyorum. Daha kısa rotalar da mümkün ama inanın zahmete değer!

Termessos Tarihi Bilgi

Termessos bugün Güllük adını taşıyan Solymos Dağı’nın dorukları arasındaki vadide, Anadolu’nun en eski halklarından Luvilerin soyundan gelme Solymler tarafından kurulmuş önemli bir antik kent. Orman içinde korunan ören yerlerinin en çarpıcılarından biri olup, aynı adı taşıyan Milli Park içinde yer alır. Güllük Dağı (Termessos) Milli Parkı, zengin bitki örtüsünün yanı sıra nesli tehlike altında olan hayvanları da barındıran özel bir bölgedir.

Şehrin tarih sahnesine çıkışı Büyük İskender’in MÖ 333 yılında kenti kuşatması ve Termessosluların güçlü bir savunma yaparak kenti teslim etmemesiyle olmuştur. İskender’in ölümünden sonra kent Ptolemyler tarafından alınmıştır. MÖ 189 yılında komşu şehir İsinda’yı zapteden Termessos’lular İsinda halkının şikâyeti üzerine Anadolu’daki Roma Kuvvetleri Komutanı Manlius Vulso tarafından cezalandırılmışlardır. Büyük ihtimalle aynı tarihlerde Termessos ile Likya Birliği arasında bir savaş da söz konusuydu. MÖ 71 yılında Roma ile arasında “dostluk ve ittifak” bulunan Termessos’un işlerinde bağımsız olduğu ve kendi kanunlarını kendileri yapacakları konusu da Roma senatosunca kabul ve tasdik edilmiştir.

MÖ 36’dan 25’e kadar Galatialı Amyntas’ın Pisidya’nın diğer kentleriyle Termessos’u da yönettiği bilinmektedir. Roma İmparatorluk döneminde ise şehrin bağımsızlığını koruduğu bastığı sikkelerden anlaşılmaktadır. Şehrin Bizans döneminde ve sonraki devirlerdeki durumu hakkında hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Termessos kenti terk edildikten sonra yeni bir yerleşmeye tanık olmadığı gibi deprem ve doğal tahribin dışında oldukça sağlam ve iyi korunmuş ören yerlerinden biri olarak gösterilebilir.

Termessos, çok sayıda tapınağa ve çok geniş mezarlık alanlarına sahiptir. Mezarlarının çeşitliliği ve bezemeleri oldukça zengindir. Bunlardan Büyük İskender döneminin önemli komutanlarından Alketas’ın mezarı (MÖ 319) ve diğerleri şehir tarihine ışık tutmaları açısından da önemlidir. Anıtsal mezarların yanında çok sayıda savaşçılıklarını betimleyen kalkan motifli lahit, mezarlık alanında oldukça geniş bir yer kaplar. Antalya Müzesi’nde Termessos’a ait en ilginç eser Lahitler Salonunda sergilenen Köpek Lahdidir. Stefanos adlı köpeğe sahibesi tarafından yazılmış şiirsel kitabe benzersiz olmasıyla ayrı bir önem taşır.

Termessos, yerleşim biçimi ve savunma sistemleri ile doğanın sunduğu olanakları en iyi şekilde kullanan kentlerden biri olmuştur. Doğal ve kültürel değerleriyle dünya mirası olarak önerilen Güllük Dağı-Termessos Milli Parkı, 2000 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesinde yer almaktadır.

Kaynak: “Termessos” Dünden Bugüne Antalya [II. Cilt], Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2012)

Termessos Wiki Sayfası da BURADA.

14/11/202414/11/2024

Doğu’nun İncisi Van

Neden ve Nereden?

Türkiye’nin en büyük gölünü ilk coğrafya derslerinden hatırlamayan var mı? Ben o zaman merak etmiştim ilk Van’ı. Ama sonra unuttum tabii; benim dünyama çok uzaktı. Sonra ortaokul yıllarımda halamın kocası, ailenin en büyük Enişte’sinin Van’lı olduğunu öğrendim. O gazla biraz sorguladım ama ne dedi hatırlamıyorum. Konu yine uzun süre rafa kalktı; taa ki annem emekli olup memleketi ve dünyayı gezmeye başladıktan sonra Enişte’nin mihmandarlığında Van’a gidene kadar. Zamanla memleketin zenginliklerini keşfetme merakım arttıkça hedef listemde yukarıya doğru tırmandı. Hele bir de Rezan Has Müzesi için Urartu sergisinin dijital içeriklerini hazırlarken ağzım iyice sulandı. Ama iş güç, tatil kıtlığı ve öncelikler Van’ın yolunu hep tıkadı.

Zamanımın daha büyük bir kısmını gezi, keşif ve deneyimlere ayırdıkça destinasyonlar sadece hedef koyup planlama yaparak değil, spontane kararlardan da oluşmaya başladı. Ve Van, piyangoyu ucuz bilet kampanyasından kazandı! Gezgin arkadaşlarla indirimleri takip ederken yurt içi uçuşlarında Ekim sonu nereye gidilir sorusunun tam karşısındaydı. Dolayısıyla çok önceden alınmış biletlerimizle İstanbul havalimanından Van’a yaklaşık 2 saat süren bir yolculukla vardık.

Van’da Görülecek Yerler

Üç gece üç buçuk günlük gezide bu kadar çok yerin hepsini birden gezebileceğimizi sanmıyordum. Hele bir de Ekim sonunda ve ülkenin epey doğusunda havalar iyice erkenden kararmaya başlamışken. Ama seyahat etmeyi hayatlarının ortasında tekrar öğrenci olmayı göze alacak kadar çok seven tarih ve arkeoloji tutkunu arkadaşlarımla mükemmel bir ekip oluşturduk. Erken kalkan yol aldı; hem dolu dolu gezildi, hem göl tavaf edildi, hem de yerel lezzetler kapasitemizin sınırlarını zorlayacak miktarda tüketildi.

Gezi rotamızın başlıklarını kronolojik sırada veriyorum. Biz zamanı çok verimli kullandık; belki tekrarlamak istersiniz…

Van Müzesi: Geziye buradan başlamak harika bir karar oldu… Bölgenin tamamından çıkarılan eşsiz kalıntıları görmekle kalmadık; Van’ın heybetli atası Urartular başta olmak üzere tarihi, coğrafyası ve kültüründe sırılsıklam ıslandık. Böylece gezimizin geri kalanını kolaylıkla sıraya koyup gittiğimiz yerlerde gördüklerimizi çok daha iyi anlamlandırdık.

Tuşpa Kalesi: Urartu krallığının MÖ 9. yüzyıldan yıkılışına kadar başkenti Tuşpa, yeni Van’ın atası. Merkezin hemen yanı başındaki Kale de bölgenin tümüne hakim, heybetli bir tepeden şehri, gölü ve etrafını saran dağları izlemekte. Kale girişi pek çok ören yeri gibi Müzekart ile ücretsiz; üstelik fiziksel karta gerek yok, telefonlarımızdaki aplikasyondan barkod oluşturup kolayca girdik. Surların eteklerindeki kapıdan girdiğinizde yukarı tırmanan yolu çıkmak sadece manzara için bile değer. Maalesef kale içinde çok fazla gezecek kalıntı yok. Ama asıl cevheri dönüş yolunda suyu takip ederken bulduk. Üst üste binen tüm medeniyetlerde olduğu gibi burada da Urartu duvarlarının üzerine Selçuklu ve Osmanlı dahil pek çok ekleme yapılmıştı. Hangi duvarın en eski olduğunu tartışırken kafeteryanın yanındaki yoldan şahane bir köşe keşfettik. Hem Urartu sur duvarlarından sağlam kalan koca bir kütlenin kenarındaki çivi yazıları hem yanındaki muhteşem salkım söğütler hem de içeri doğru süzülen yolun masalsı güzelliği ile büyülendik. Üstelik fotoğraf çekmek için de harika bir noktaydı.

Çavuştepe: Urartu’nun mühim kalıntılarından biri Çavuştepe’ye hem zamanına göre olağanüstü hassaslıkla inşa edilen taşlarındaki çivi yazılarıyla büyüleyici tapınak kalıntısını görmek hem de onun kadar ünlü Mehmet Kuşman ile tanışmak için gittik. Van’a vardığımız gün müze ve kaleden sonra vakit kalınca soluğu burada aldık. Muradımıza da erdik… Van’ın bir başka yüzü olan bozkırlarla, çıplak dağlar ve yeşil vadilerle çevrili bu muazzam tepeden doğanın ve tarihin nefesini içimize çektik. Çivi yazılarının üzerinde parmaklarımızı gezdirdik. Halen devam eden kazı çalışmalarında daha kim bilir neler çıkacağının spekülasyonunu yaptık. Ve en sonunda Mehmet Amca ile tanıştık. Aslında ören yerinin bekçiliğini de yapan meşhur Urartulu ile girişte selamlaşmıştık; ama hele bir gezin gelin öyle konuşuruz demişti. Biz de dönüşte kalıntıların eteğindeki taş binada, Mehmet Amca’nın atölyesini gezip hikayesinden kupleler dinleme fırsatını kaçırmadık. Merak edenler araştırabilir veya baş kahramanlarından biri olduğu Enver Şengül’ün kitabı Kayıp Zamanın Bekçisi kitabını okuyabilir. Zira kendi kendine Urartuca öğrenen, bu kayıp dili dünyada bilen az sayıda kişiden biri olmakla kalmayıp, konuşabilen nadide bir cevher Mehmet Kuşman. Sohbet etmekten gururlu; atölyesinden aldığımız kitapların içine Urartuca isimlerimizi yazınca ayrı bir heyecan duyduk. Sırf bu çakır gözlü, siyah çivi yazılı madalyonlu aydınlık ruhu tanımak için bile gidilir. Ama sezon dışı orada olmayabilir, dikkat edin. Zira kendisi ulusal ve uluslararası kongrelere, etkinliklere çağrılıyor sürekli.

Van Gölü Rotası: Kaba bir hesapla gölün etrafında arabayla toplamda 5-6 saat sürebilecek bir yolu, gezi rotaları ve molaları ile bir günde tamamlayabilmek için yola sabah 6.30’da çıktık. Muhteşem güzellikle manzaralar eşliğinde kah dağ eteklerinden kah su kenarından giderek Tatvan’a vardık. Rotamızın mühim noktalarından biri Nemrut Krateri’ne (bu o ünlü Nemrut Dağımız değil ikincisi) Tatvan çıkışından saptık. Krater yolundan Tatvan’a geri dönüp oradan Ahlat, Adilcevaz, Sodalı Göl ve Eriş üzerinden Van’a geri döndük. Gün boyu içimizi ısıtan güneş suyun üzerinde kıpkızıl bir gökte kaybolunca hava birden soğudu ve yemek yemeye içeri kaçtık.

Nemrut Krater Gölü: Türkiye’nin değil dünyanın en büyük volkanık krater göllerinden biri olan bu eşsiz yeri görmek zorundayız dedik. Hakikaten de tırmanışa değdi… Taş döşeli yolu çıkarkenki göl manzarasından başlayıp kraterin içine girdiğimiz anda kar kaplı yamaçlardan yeşil vadilere, taşlık kıyılardan mavi göl ve göletlere kadar bütünüyle nefes kesici bir güzellikte. Su kenarında birkaç noktaya kadar giden yoldan araçla ilerleyebileceğimiz kadar gittik. Yıllar önce burada doğaya salınan ayıların ününden ve kışa girerken saldırgan olabileceklerinden korkarak yayan dolaşmakta çok da ısrar etmedik. Ama ayna gibi gökyüzünü yansıtan berrak sularından kraterin kenarındaki kartopu savaşına kadar harika bir deneyimdi.

Ahlat: Göl kıyısında sevimli bir yerleşke olan Ahlat, en çok Selçuklu dönemi kalıntıları ile meşhur. Üstelik yeni yapılarda bile yöreye özgü taşlarla kaplama yapıldığı için özgün görüntüsü bozulmamış. Van’da pek çok yere örnek olabilecek bir koruma ve imar çalışması.
- Arkeoloji Müzesi: Küçük ama sevimli müze kısa bir ziyareti hak ediyor. Zaten mezarlıkların hemen yanı başında.
- Selçuklu Mezarlığı: Dünyanın en büyük eski Müslüman mezarlığı imiş burası. Ama kapladığı alanın devasa boyutu kadar, hatta ondan çok daha fazla etkileyici Selçuklu mezar taşları. Hepsi ince ince dantel gibi işlenmiş, kimi azamatli kimi sempatik boyutlarda dikdörtgen taş blokların her biri kendine has bir hikaye anlatıyor gibi.
- Kümbetler: Bölgenin en büyük ve en etkileyici kümbetleri burada. En az birine gitmenizi öneririm; zaten gezmesi çok kısa sürüyor. Geometrisinden ışığa, toprakla dans eden renklerinden huzur dolu havasına kadar ziyarete değer.

Adilcevaz: Buradaki kalıntıları gezmeye vakit ayıramadık; ama muhteşem bir kahvaltı ettik.

Sodalı Göl & Süphan Dağı: Gölün güney kıyılarındayken tepesindeki bulutlarla daima bizi tepeden gözetliyor gibi duran Süphan Dağı, kuzeye gittikçe daha dost canlısı gözükmeye başladı. Karlı doruklarına yaklaştıkça, evin bir köşesindeki sessiz ama sağlam duran, az biraz korku ile karışık saygı duyduğum enişteme benzettim Süphan’ı… Hem çok yakın hem çok uzak, koruyan kollayan ama sırnaşmayan bir dev. Van Gölü’nün kenarında yancılık yapan bir gölet, Sodalı Gölün kıyısından baktığımızda biraz yıpranmış bir görkemle dalmış uzaklara bakıyor gibiydi.

Ahtamar Adası: Van’ın en meşhur gözdesini en sona bıraktık. Üçüncü gün, şafakla birlikte olmasa da 8.30’da başlayan Ahtamar feribotlarına yetişmek için yine sabah erken yola çıktık. Güneş sırtımızı sıvazlarken virajları aheste aheste alıp Gevaş’ın az ilerisindeki iskeleye vardık. Saat 9 gibi bindik; yarım saate kalmadan adadaydık. Birlikte geldiğimiz tur grubu vesilesiyle teknenin 1.5 saat sonra dönmesine önce itiraz ettik. Ama uzun görünmesine rağmen o kadar zaman anca yetti. Gerçi yavaş yavaş, tadını çıkararak gezdik ama bıraksalar biraz daha bile kalabilirdik. Klisenin kendisi, yapısal olarak ve kabartmaları ile zaten çok etkileyici. Biraz da meraklıysanız ya da adadan eksik olmayan tur gruplarından birine kulak kabartırsanız hikayeleri de çok ilginç. İçerisi de etkileyici; özellikle orantılar ve küçük pencerelerden süzülen muhteşem ışık. Biraz Kars’taki Ani harabelerini andırıyor. Ama ada ile birlikte bütünüyle korunmuş olan bu nadide mücevher bir ayrı parlıyor. Kesinlikle yarım gün ayırmaya değer.

Van Çarşı: Maalesef Van’da eski şehir diye bir şey kalmamış.. Ne eski bir çarşı ne korunmuş bir mahalle hatta yapı adası bile yok. Çok araştırıp soruşturduktan sonra “Van kilimi ya da hediyelik eşya nereden buluruz” sorusundan hareketle Rus Pazarını bulduk. Şehir merkezindeki bu birkaç sokaktan oluşan şimdiki adıyla Avrupa Halk Pazarı sayesinde eve elimiz boş dönmedik. Hatta aradığımızdan fazlasını bulduk; çünkü sadece incik boncuk satıyor gibi görünen birkaç dükkanda antika hazineler vardı. Arkadaşlarım en çok burada vakit geçirirken ben çoktan gözümü köşedeki kilimciye dikmiştim. Az bir pazarlıkla bavula sığdırabileceğim en büyük boyda harika bir kilimi uygun bir fiyata aldım. Bakırcılardan da birkaç hediyelik ve bir bilezik ile kotayı doldurdum.

Gidemediklerimiz

Listemizde olmasına rağmen zaman kalmadığı veya biraz uzun mesafede oldukları için bir dahaki sefere bıraktığımız Van ve civarındaki diğer yerler de bunlar:

Ahlat Harabe Şehir
Ahlat Madavans Vadisi
Kef Kalesi
Hoşap Kalesi
Muradiye Şelalesi
Dönemeç Şelalesi
Yedi Kilise & Yoncatepe Nekropolü
Süphan Dağı Trekking Rotası
Vanadokya Peri Bacaları
Van Başkale Akçalı Travertenleri
Bahçesaray
Hizan

Van’da Nerede Ne Yemeli?

Daha önce Van’a gidenler, orada yaşamış dostlar ile internet ve Google abinin desteğini aldık bu konuda. Hepsini deneyemedik ve denediklerimiz hepsi harika değildi. Ama Van gezisinin parlayan gastronomi yıldızları bunlar:

Urartu Han: İlk geceki yemek o kadar lezzetliydi iki ikinci gece de buraya gittik. İlkinde yerel lezzetlerden tadımlık bir asorti olan Han Sofrası menüsüne soğan dolması ekledik; muhteşemdi. İkinci kez başka lezzetler denedik; hepsi leziz hepsi özel tatlardı. Kahvaltı konusunda başka bir yerde kötü bir deneyim yaşadıktan sonra son sabah kahvaltısına da buraya geldik. Gerçek Van kahvaltısını burada yedik; birkaç gün yetecek dolulukta midelerimizle uçağa binip eve döndük.

Kuşhane: İkinci gecemizde kapalı gününe denk gelince son gece gittik… Çok aç değiliz, tatlı yiyelim diye sofraya oturup kalan yöresel yemeklerden en varsa götürdük. Küçük ama sevimli, özgün dekorasyonu ve zarif hizmeti ile kalbimizi kazanan harika lezzetlerle bizi mutlu eden özel bir yer.

Ahlat Sofrası: Ahlat’tan çıkıp gölün kuzeyine doğru yol alırken açlıktan ölmek üzereyken Adilcevaz’da görüp durduk. Kahvaltı saatini kaçırdığımız ve elektrikler de kesik olduğundan ne varsa onu yedik. Ama olanlar görünümde mütevazı ama çok çok lezzetliydi. Kavurmalı yumurta efsaneydi, ceviz ve ahlat reçelleri ise daha sonra bir daha yakalayamadığımız lezzetler oldu.

Göl İncisi

Daha uçak gölün kenarındaki havalimanına inerken engin maviliği göz kamaştırıyor Van Gölü’nün. Kaleye tırmandığımız andan itibaren etrafı heybetli dağlarla çevrili bu mavi dev ruhumuzu sarmaladı. Kendimizi sürekli deniz kıyısında gibi hissediyorduk ama tam da değil. İkinci gün merak edip Van’ın rakımına bakınca jeton düştü; ortalama 1700 metre rakımda bir denizdi bu! Aynı zamanda hem yumuşak hem haşin hem sevimli hem biraz ürkütücü olmasının sırrı buradaydı.

Okuduğumuza göre yazın bile çok sıcak olmayan gölün kıyıları hakikaten bölgenin sayfiyesi görevini görüyor. Bir de sıcak mevsimde gelip göle girmeye; hatta Adilcevaz tarafındaki kumsal sahillerden birinde keyif yapmaya karar verdik. Zaten gitmeye fırsat bulamadığımız pek çok doğal ve tarihi nokta kalmıştı. Serin şelaleler başta olmak üzere Van’ın bir de ıslak tarafına dokunmaya tekrar gideceğiz. Hem bu kez ünlü inci kefalini ne taze ne de çarşıda gördüğümüz etkileyici kurutulmuş haliyle tatma fırsatımız olmadı. Henüz kabukların ardındayken sessizce parlayacağı anı bekleyen Doğu Anadolu incisi Van’a tekrar daha uzun soluklu gelmek niyetiyle…